شناسايي و پهنه بندي مناطق سيل خيز با استفاده ازGIS-AHP (مطالعه موردي: شهرستان دير، استان بوشهر)

شناخت مناطق سيل خيز با هدف كنترل خسارات ناشي از آن، ذخيره رواناب و افزايش ذخاير آب زيرزميني از اهميت بالايي برخوردار است. در اين راستا مي‌توان با استفاده از روش‌هاي پيشرفته مكاني، مناطق سيل‌خيز را شناسايي و نتايج آن را در برنامه‌ريزي‌هاي مديريت شهري بكار برد. هدف از مطالعه حاضر شناسايي مناطق مستعد سيلاب و پهنه‌بندي پتانسيل سيل‌خيزي شهرستان دير در استان بوشهر با استفاده از تحليل سلسله‌مراتبي در محيط  GISاست. بدين منظور براساس مهمترين عوامل موثر در ايجاد سيلاب از قبيل ارتفاع، شيب، فاصله از رودخانه، تراكم آبراهه، زمين‌شناسي، كاربري اراضي، جهت شيب، رواناب و بارندگي و وزن‌دهي آنها، از روش تحليل سلسله‌مراتبي (AHP) استفاده گرديد. پس از تهيه نقشه‌هاي وزن‌دهي شده و تحليل معيارها، با همپوشاني لايه‌هايي كه به عنوان عوامل موثر در سيلاب ذكر گرديد، نقشه پهنه‌بندي سيل در شهرستان دير تهيه و ارايه گرديد. براساس نتايج حاصله، امتداد ارتفاعات شمالي، شمال شرقي تا شرق شهرستان دير و ارتفاعات مياني شهرستان و مركز آن، پتانسيل سيل‌خيزي بالايي دارد. نتايج نشان داد از 2306 كيلومتر مربع كل مساحت منطقه مورد مطالعه، 204 كيلومتر مربع در طبقه آسيب‌پذيري بسيار كم (8.8 درصد)، 563 كيلومتر مربع در طبقه آسيب‌پذيري كم (24 درصد)، 694 كيلومتر مربع در طبقه آسيب‌پذيري متوسط (30.5 درصد)، 583 كيلومتر مربع در طبقه آسيب‌پذيري زياد (25.2 درصد) و 262 كيلومتر مربع در طبقه آسيب‌پذيري بسيار زياد (11.5 درصد) قرار دارد. با توجه به اينكه بيش از 50 درصد مساحت منطقه داراي خطر پتانسيل سيل‌خيزي متوسط تا زياد است و نواحي با خطر بسيار زياد هم مساحت قابل توجهي از منطقه را تشكيل داده است، لذا ضروري است مناطق مستعد سيل، كانون توجه برنامه‌ريزي‌هاي كلان مديريت شهري قرار گيرد.