بررسي مقايسه‌اي عصاره آبي و الكلي پنيرك و خارخاسك با مترونيدازول بر دو ساب تايپ تريكوموناس واژيناليس در شرايط آزمايشگاهي

مقدمه: تريكوموناس واژيناليس كه پاتوژن دستگاه تناسلي انسان است، عامل بيماري تريكومونيازيس مي باشد. مترونيدازول داروي انتخابي جهت درمان اين بيماري است كه عوارضي مانند سرگيجه، سرطان‌زايي و مقاومت دارويي را به همراه دارد. از اين رو يافتن دارويي جايگزين ضروري به‌نظر مي‌رسد، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسي اثرات عصاره هاي آبي و الكلي پنيرك و خارخاسك بر دو ساب تايپ تريكوموناس واژيناليس در شرايط آزمايشگاهي انجام شد. روش‌كار: در اين مطالعه عصاره هاي آبي و الكلي پنيرك و خارخاسك در رقت هاي 1/25، 2/5، 5، 10 و 20 ميلي‌گرم بر ميلي‌ليتر و نيز مترونيدازول با رقت هاي 0/78، 1/56، 3/125، 6/25، 12/5 و 25 ميكروگرم بر ميلي‌ليتر بر انگل تريكوموناس واژيناليس تايپ i و g در زمان هاي 24 و 48 ساعت مجاورت داده شد. انگل هاي زنده با لام نئوبار شمارش و سپس سمّيت سلولي عصاره ها و مترونيدازول با روش MTT بر روي رده سلولي Hela ارزيابي شد. اطلاعات با روش TWO WAY ANNOVA GRAPHPAD آناليز گرديد. يافته ها: شاخص هاي Ic50، CC50 و SI محاسبه شد كه كاهش درصد حيات انگل ها در تمامي غلظت ها و در هر دو زمان 24 و 48 ساعت در مقايسه با گروه كنترل معني‌دار بود (0/0001=p). عصاره اتانولي خارخاسك و پنيرك داراي SI بالاتري نسبت به عصاره آبي خارخاسك و پنيرك بودند، ولي تفاوت بسيار زيادي با شاخص SI مترونيدازول داشتند. اين دو عصاره اثر بازدارندگي‌شان بر انگل خوب بود، ولي سمّيت‌شان بالا بود. چون اثر سلول‌كشي اين عصاره ها بر رده سلولي Hela بالا بود، پيشنهاد مي‌شود مطالعه اي براي اثر اين عصاره ها در درمان سلول هاي سرطاني صورت گيرد. نتيجه گيري: عصاره اتانولي خارخاسك اثر مهاري خوبي بر هر دو تايپ تريكوموناس واژيناليس به‌ويژه تايپ g داشت، ضمن اينكه اتانولي پنيرك در 48 ساعت اثر مهاري بسيار خوبي بر تايپ i انگل گذاشت. عصاره هاي آبي و الكلي پنيرك و خارخاسك SI كمتري نسبت به مترونيدازول دارند، بنابراين تأثيرگذاري عصاره ها نسبت به مترونيدازول كمتر مي باشد.