بررسي سبكي و محتوايي نسخه خطي «نوادرالوقايع» اثر احمد دانش

زمينه و هدف: «نوادرالوقايع» اثر «احمد دانش» (1890-1875) يكي از آثار مهم در زمينۀ معارف‌پروري است. دانش ازجمله شخصيتهاي مهم تاجيكستان است وآثار وي تأثير زيادي در معارف‌پروري اين سرزمين داشته است. او اديب، فيلسوف، منجّم، معمار، نقّاش و شاعر بوده و مدتي در دربار امرايي چون «نصرالله مغنيتي» حضور داشته است. وي سه مرتبه به روسيه سفر نموده و تجربۀ سفرهاي او در آثارش بخصوص مهمترين اثرش «نوادرالوقايع» نمود پيدا كرده است. روش مطالعه: اين پژوهش براساس روش توصيفي ـ تحليلي انجام شده است. يافته ها: در اين كتاب نويسنده مسائلي چون حقوق پدر و مادر، مسائل خانوادگي، ازدواج، انتخاب شغل، سبك زندگي اسلامي، فلسفه، تصوّف، نظام حكومتداري و لشكرداري را مطرح كرده است كه بر فرهنگ مردمش تأثير بسياري داشته است. نتيجه گيري: زبان اين كتاب در اغلب موارد، ساده و براي عموم قابل‌فهم بوده و از تكلّف و تصنّع به دور است. ازنظر ادبي آرايه هايي چون سجع، جناس، استشهاد به قرآن و حديث در آن فراوان به كار رفته است. ازنظر فكري نيز مؤلف با تكيه بر عناصر مذهبي و ديدگاه هاي عرفان و تصوّف، به بيان اعتقادات خود در باب روش زندگي اسلامي و تعامل با ديگران پرداخته و علاوه برآن مطالبي را نيز در باب زندگي آرماني و مطلوب خود ارائه داده است.