الگوي گفتگومندي و بينامتنيت در متن منطق‌الطير عطار

زمينه و هدف: اينكه يك متن تا چه اندازه با متون قبل، معاصر و بعد از خود در ارتباط بوده و در حوزه هاي زباني، معنايي و... از آن متون متأثر باشد، بسته به اهميت و ارزشمندي آن متن، فراوان موردبررسي شارحان و منتقدان قرار ميگيرد. آنچه در نقد نوين متون، مورد توجه و تأكيد بيشتر است نوعِ ارتباط‌گيري و گفتگومندي است كه در سايۀ بينامتنيت و بيناذهنيت به ايجاد شبكه هاي گفتگو با متون قبل، معاصر و آينده برقرار ميگردد. اصطلاح بينامتنيت و بيناذهنيت و... را از انديشه هاي باختين و طرفداران او بايد جستجو كرد. با اين حال بررسي انواع گفتگومندي و كاربستهاي آن ميان مؤلف، راوي، متن و مخاطب براي تعيين درجه بندي متون اهميت دارد؛ متني مانند منطق الطير عطار بعنوان منظومۀ ارزشمند عرفاني فارسي ميتواند حلقۀ مياني بسياري از اين گفتگوها باشد. در اين تحقيق نگارنده بر آن است در متن موردنظر، انواع شگردهاي مؤلف/ راوي را در ايجاد شبكۀ گفتگومندي و ارتباطات بينامتنيت رصد نمايد. روش مطالعه: از آنجايي كه اين تحقيق با تكيه بر متن منطق الطير عطار صورت ميگيرد، تلاش نگارندگان بر آن خواهد بود تا مفاهيم نظريه هاي مطرح‌شده را در متن، به روش كتابخانه اي و نمونه برداري تحت بررسي قرار دهند. يافته ها: متن منطق الطير سرتاسر، صحنۀ گفتگومندي بينامتني و ارتباط با متون گذشته و كتابهاي مقدس است. نتيجه گيري: عطار در منطق‌الطير با بهره گيري از خصايص انساني، نمادها و سمبلها و با بكارگيري ابزارهاي گفتگو، شبكه اي از گفتگوي ميان ‌نسلها و ميان‌ اقشار مختلف جامعه را ايجاد ميكند. وجود روايتهاي مشترك ميان منطق‌الطير و آثار متقدم و متأخر ازجمله مثنوي معنوي مولانا و متونِ پس از آن، مؤيد وجود روابط گفتگومند در متن است.