گونه هاي تأثيرپذيري سبكي ناصر بخارايي از سعدي

زمينه و هدف: سعدي شيرازي از غزلسرايان برجسته است كه ويژگي سبكي منحصربفرد و شاخصي دارد. وي در غزليات عاشقانه از شعراي بي‌نظير به شمار ميرود. سعدي اشعار خويش را در نهايت سادگي، با فصاحت و جزالت خاصي ميسرايد كه اين امر باعث شهرت و بلند آوازگي وي شده است. همچنين سعدي شاعري است كه بر شاعران بسياري چون ناصر بخارايي، خواجوي كرماني، همام تبريزي و... تأثير نهاده است. پژوهش حاضر ميكوشد كه چگونگي تأثيرپذيري ناصر بخارايي از سعدي را بوسيلۀ وجوه همسان در محورهايي نظير موسيقي بيروني و كناري، زباني و تركيبات، ادبي و محتوايي را بررسي و اثبات كند. روش مطالعه: اين پژوهش به روش توصيفي–تحليلي و براساس مطالعات كتابخانه اي، تأثيرات بخارايي از سعدي را در محورهاي مذكور واكاوي و تحليل ميكند. يافته ها: دستاوردهاي اين پژوهش نشان ميدهد سعدي و بخارايي در محورهاي چهارگانۀ موسيقي بيروني و كناري، زباني و تركيبات، ادبي و در نهايت محور محتوايي وجوه همسان و مشتركي دارند كه در محور نخست يكساني مؤلفه هايي چون وزن و قافيه (در شانزده غزل) و در محور دوم همساني تركيبات اضافي و وصفي با پيوند به مضمون مشترك عاشقانه را در بر ميگيرد. همچنين در محور ادبي همانندي تشبيهات و استعارات و در محور محتوايي مضامين مشترك عاشقانه (مخصوصاً زيبايي معشوق)، عارفانه، ساقينامه و... وجود دارد. بنابراين از رهگذر مشتركات در اين محورها ميتوان به تأثيرپذيري بخارايي از سعدي پي ‌برد. نتيجه گيري: علاوه ‌بر متابعت از سعدي در محورهاي مذكور، بخارايي سادگي و رواني غزل سعدي را اصل و الگويي براي سرايش غزليات خويش قرار داده است. گفتني است غزليات سعدي در شيريني و سلاست بر غزليات بخارايي رجحان دارد و سادگي و رواني غزليات بخارايي، غزليات سعدي را فراياد مي‌آورد كه بدينگونه بخارايي نام خويش را در ميان شاعران غزلسراي ادب فارسي جاودان كرده است.