نقد نظام اجتماعي خانواده در اشعار پروين اعتصامي براساس نظريۀ پارسونر

زمينه و هدف: پارسونر (1902 م) يكي از نظريه پردازان اجتماعي است كه ديدگاه هاي او مورد توجه منتقدان اجتماعي در تحيل جامعه شناسانۀ ادبيات بوده است. او ضمن توجه به مباحث عادي زندگي مردم و ارائۀ راه هايي براي بهبود اوضاع جامعه، مسائل اجتماعي را تحت چهار بخش: نظام اجتماعي، نظام فرهنگي، نظام شخصيتي و ارگانيسم رفتاري مورد بررسي قرار داده است. روش مطالعه: در اين مقاله كه به روش كتابخانه اي و با هدف نقد نظام خانواده در اشعار پروين اعتصامي نگاشته شده است، سعي شده كه اشعار پروين از منظر انطباق با نظريۀ پارسونر تحليل و بررسي شوند. يافته ها: نتايج تحقيق نشان ميدهد كه اشارات مكرر پروين به خانواده و تأكيد بر مقام و نقش مادر، بعنوان درونمايه اي پربسامد در ديوان وي ديده ميشود. ساختار خانواده در ديوان وي از نوع هسته اي است كه بنابه دلايلي بيشتر به مقام و نقش مادر تأكيد شده و نقش پدر بصورت جزئي آمده است. او با بياني اخلاقي و تعليمي ميكوشد ادراكات خود از خانواده و مخصوصاً مادر را به خوانندۀ خويش ارائه كند. نتيجه گيري: جنبۀ تمثيليي كه پروين به اشعار مربوط به نهاد خانواده داده است، اشارۀ بسيار كوتاه و محدود به ازدواج و نوع آن، توجه بي‌اندازه به نقش مادر كه حتي پرندگان تمثيلي اشعارش نيز در اين نقش ظاهر ميگردند و نه در نقش معشوق از ويژگيهاي مهم و خاص اشعار اوست.