بررسي چند بنمايۀ همانند در اسطورۀ چين و مصر و ايران در حماسۀ ملي

زمينه و هدف: اين مقاله به شرح و بررسي چند بنمايۀ همانند و همخاستگاه از ميان اسطوره هاي مصري و چيني پرداخته است و تطابق آنها با اساطير ايران ‌كهن را كه در حماسۀ ملي ما، شاهنامۀ فردوسي، بازتاب يافته مدنظر داشته است. از ميان متون ايران به كتاب بندهش و اوستا و برخي كتب پهلوي اشاره شده است؛ اما منبع مستقيم براي استخراج شواهد و مستندات علمي، اشعار حماسي شاهنامه بوده است. روش مطالعه: روش پژوهش، توصيفي - تحليلي (شرح و تفسير) و شيوۀ كار، كتابخانه اي بر پايۀ تطبيق و مقايسۀ متون اسطوره اي بوده است. در اين مقاله از فيشهايي كه در آنها داده ها و نتايج مطالعات و بررسيها نگاشته شده است، بهره برداري شد. يافته ها: دليل هماننديها و قرابتهاي بسيار نزديك در اصول محوري باورهاي اساطيري سه كشور در دو نكته ديده شد. نخست بنياد فطري و ذاتي تعقل و ذهنيت نزديك بشر؛ و ديگر پيوندهاي جغرافيايي از آفريقا و آسيا و وجود جادۀ بازرگاني ابريشم كه شاهراه ارتباطي فرهنگها بود. علاوه بر آن تسلط نظامي - سياسي ايران در عصر هخامنشي بر مصر. از سوي ديگر عامل جوّي و باران و رودخانه هاي عظيم عوامل اسطوره ساز طبيعي هستند كه در هر سه سرزمين باستاني مصر و چين و ايران با رشد كشاورزي سبب تقويت باورهاي همانند شده است. نتيجه گيري: در اين مقاله چند بنمايۀ كليدي نظير عصر زرين، فرمانراني بر ابر و باد، مسخ و پيكرگرداني، ازدواج خويشاوندي و آيينهاي دفع نحوست بررسي شده است.