واكاوي سويه هاي ايدئولوژي و مذهب رمان «رود راوي» با تأكيد بر نقد جامعه شناسانه

زمينه و هدف: نقد جامعه شناسانۀ رمان بعنوان شاخصه اي از جامعه شناسي ادبيات به بررسي تأثير اجتماع بر محتواي اثر و نيز تأثير محتواي اثر بر اجتماع ميپردازد. اين جستار به بررسي رمان «رود راوي» اثر ابوتراب خسروي با استفاده از رويكرد ساختگرايي تكويني لوسين گلدمن پرداخته است و كوشيده ساختارهاي سياسي و اجتماعي حاكم بر فضاي ذهني نويسنده و جامعه را مورد تحليل قرار دهد. روش مطالعه: پژوهش حاضر با روش اسنادي، تحليل و نقد متن به همراه شواهدي، سعي در نماياندن فضاي اجتماعي حاكم بر دنياي نويسنده خواهد داشت تا بيان كند ساختارهاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي جامعۀ ايران در شكلگيري ساختارهاي ذهني نويسنده و پيدايش اين رمان چه تأثيري گذاشته و چه پيوند و رابطه اي ميان ساختارهاي جامعه با ساختارهاي رمان وجود دارد. يافته ها: با بررسي دقيق و موشكافانۀ مؤلفه هاي مدنظر در اين رمان مشخص شد كه اين رمان اثري كاملاً اجتماعي و محصول ذهنيت و تفكر ايدئولوژيك نويسنده است كه در آن ضمن بررسي تحولات اجتماعي و فرهنگي جامعۀ عصر خود، بازتابي از واقعيات اجتماعي و حاكم بر جامعه را نشان داده است. نتيجه گيري: اين رمان در فضايي با مؤلفه هاي پسامدرنيستي نوشته شده است كه عدم قطعيت بعنوان شاخصترين عنصر زباني پسامدرنيستي اين اثر به چشم مي آيد. مؤلفه هايي چون فراداستان و فرجامهاي چندگانه، اين رمان را در رديف رمانهاي پسامدرنيستي قرار داده است. ضمناً فضاي پسامدرنيستي رمان، فضايي از اجتماع زمان اثر را به تصوير كشيده است كه بيانگر دغدغه هاي فرقه اي و مذهبي است و فضايي خرافه گون را در آن نشان ميدهد. مخاطب با فضايي سوررئال و مبهم روبرو ميشود كه چند داستان به موازات هم در حركتند و ردپايي از حقيقت و وهم در كنار هم قرار گرفته است.