مدل ساختاري رابطه خودكارآمدي در مديريت ديابت، سبك زندگي و ادراك بيماري با ارتقاء رفتار خودمراقبتي بيماران مبتلا به ديابت با ميانجي‌گري سرمايه روانشناختي

زمينه و هدف: بيماري ديابت يك اختلال متابوليكي است كه با بسياري از مشكلات جدي پزشكي، روانپزشكي، خانوادگي، شغلي، قانوني و مالي رابطه دارد. هدف اين مطالعه تعيين نقش ميانجي سرمايه روانشناختي در رابطه بين خودكارآمدي در مديريت ديابت، سبك زندگي و ادراك بيماري با رفتار خودمراقبتي بيماران مبتلا به ديابت نوع دو در دو كشور ايران و دانمارك مي باشد. روش و مواد: اين مطالعه همبستگي با مشاركت بيماران مبتلا به ديابت نوع 2 عضو انجمن ديابت استان مازندران و شهر ارهوس كشور دانمارك انجام گرفت. تعداد نمونه 432 نفر بود كه با استفاده از روش نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه هاي رفتارهاي خودمراقبتي بيماران مبتلا به ديابت، سبك زندگي، ادراك بيماري، سرمايه روانشناختي و مقياس خودكارآمدي مديريت ديابت جمع آوري شد. براي تجزيه و تحليل داده هاي پژوهش از مدل سازي معادلات ساختاري با بكارگيري نرم افزارهاي SPSS-22 و SmartPLS  3.3.3 استفاده شد. يافته ها: ميانگين (انحراف معيار) سن در گروه بيماران ايراني 42.1 (7.8) و بيماران دانماركي 40.6 (7.3) بود. ادراك بيماري (0.645 =β، 9.992=t)، سبك زندگي (t=4/374 ، β=0/423)، خودكارآمدي (t=5/091 ، β=0/475) و سرمايه روانشناختي (t=8/876 ، β=0/501) به صورت مستقيم و مثبت بر رفتارهاي خودمراقبتي در بين بيماران ايراني اثر داشت. همچنين در بين بيماران دانماركي ادراك بيماري (t=9/974 ، β=0/624)، سبك زندگي (t=3/109 ، β=0/355)، خودكارآمدي (t=4/859 ، β=0/467) و سرمايه روانشناختي (t=8/908 ، β=0/506) به صورت مستقيم و مثبت بر رفتارهاي خودمراقبتي تأثيرگذار بود. نتيجه‌گيري: مطالعه نشان داد سرمايه روانشناختي در رابطه بين خودكارآمدي، ادراك بيماري و سبك زندگي با رفتار خودمراقبتي نقش واسطه اي داشت، به اين صورت كه با اثر مستقيم خودكارآمدي بر سرمايه روانشناختي، ادراك بيماري و سبك زندگي، رفتار خودمراقبتي افزايش يافت.