مديريت انتخاب پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي در كتابخانه‌‌هاي دانشگاهي با مشاركت كاربران

هدف: هدف پژوهش حاضر، ارائه مدل عوامل تاثيرگذار بر استفاده از پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي در بين كاربران دانشگاهي است. شناسايي عواملي كه منجر به پذيرش و استفاده از پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي توسط كاربران دانشگاهي مي‌شود، به مديران و تصميم‌گيرندگان كتابخانه‌‌هاي دانشگاهي در هنگام انتخاب پايگاه‌هاي اطلاعاتي كمك مي‌‌كند. روش: پژوهش حاضر از نوع توصيفي پيمايشي است. جامعه آماري پژوهش را دانشجويان تحصيلات تكميلي استفاده‌كننده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي در رشته‌‌هاي مختلف دانشگاه يزد تشكيل دادند. نمونه مورد مطالعه براساس فرمول كوكران مشتمل بر 319 نفر از دانشجويان تحصيلات تكميلي دانشگاه يزد بودند. از پرسشنامه محقق‌ساخته جهت گردآوري داده‌‌ها استفاده شد و روايي آن با استفاده از تحليل عامل تاييدي روش استخراج مولفه اصلي و چرخش واريماكس، مورد سنجش قرار گرفت. روش‌‌هاي مدل‌سازي معادلات ساختاري و تحليل مسير و نرم‌‌افزارهاي اموس 24 و اس.پي.اس.اس. 26 براي آزمون فرضيه‌‌ها بكار گرفته شد. يافته‌ها: نتايج پژوهش در زمينه بررسي تاثير عوامل مختلف بر استفاده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي توسط كاربران دانشگاه يزد نشان داد كه ميزان منفعتي كه فرد معتقد است، با استفاده از يك پايگاه اطلاعاتي در عملكرد شغلي خود به آن نائل مي‌آيد، اثر مثبتي بر استفاده از آن دارد. يافته‌‌ها نشان داد كه عامل نگرش شكل گرفته در كاربران دانشگاهي با اثر كلي (0/255)، تأثير مستقيمي بر تصميم به استفاده از پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي توسط آنان دارد. با توجه به اينكه نگرش يك حالت درونى است، كه آمادگى براى عمل ايجاد مي‌‌كند، اينگونه استنباط مي‌شود كه نگرش شكل گرفته در كاربران، نسبت به تصميم به استفاده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي، عاملي براي پذيرش پايگاه‌هاي اطلاعاتي است. به عبارت ديگر، نتايج و پيامدهايي كه كاربران در هنگام استفاده از پايگاه‌ها، مثبت ارزيابي مي‌‌كنند، موجب افزايش تمايل آنان نسبت به استفاده از آن مي‌‌شود‌‌. به عبارت ديگر، عوامل سودمندي و نگرش به ترتيب با كسب ضرايب (0/420 و 0/255) رابطه معني‌دار و مثبتي با استفاده از پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي توسط كاربران دانشگاهي داشته‌‌اند. متغيرهاي سودمندي استفاده (0/516=β) و سهولت استفاده (0/202=β) به ترتيب بيشترين و كمترين ميزان تاثير را در پذيرش پايگاه‌‌هاي اطلاعاتي داشتند. نتيجه‌گيري: هنگام انتخاب پايگاه‌هاي اطلاعاتي مناسب براي دانشگاه‌‌ها، بايد به عواملي همچون كارايي، سهولت استفاده و نگرش كاربران توجه شود. توجه به اين عوامل، در ارتقاء ايجاد شرايط لازم براي بهبود بهره‌‌‌‌وري از پايگاه‌‌ها و افزايش هزينه سودمندي آنها در كتابخانه‌‌هاي دانشگاهي تاثيرگذار است.