بررسي كانه‌زايي آهن بر پايه مطالعات زمين‌فيزيكي، زمين‌شيمي و زمين‌ساختي گرانيتوييدهاي خاوري كوه دم، ايران مركزي

گرانيتوييدهاي خاور كوه دم (شمال خاوري اصفهان) واقع در بخش باختري پهنه ايران مركزي، به درون سنگ‌هاي آهكي كرتاسه زيرين، آتشفشاني هاي ائوسن زيرين و پي سنگ دگرگوني تزريق شده است. وجود يك ناهنجاري بسيار قوي در داده هاي مغناطيسي برداشت شده توسط پهپاد در مركز محدوده، وجود كاني‌سازي قابل توجه مگنتيتي را اثبات مي‌كند. ابعاد اين ناهنجاري در حدود 200 متر در 100 متر بوده و واقع شدن در مرز واحدهاي آهكي و نفوذي هاي گرانوديوريتي محدوده، مي‌تواند نشان‌دهنده كاني‌سازي از نوع اسكارن باشد. ديگر ناهنجاري هاي مغناطيسي ديده شده شدت كمتري دارند و در ارتباط با كاني سازي ضعيف مگنتيتي هستند و يا محدود به سنگ‌هاي آتشفشاني بوده كه كاني‌سازي ندارند. مجموعه ساده ماده معدني شامل مگنتيت، هماتيت، اكسيدهاي آهن و به ندرت پيريت همراه با كاني هاي گارنت، كوارتز، كلسيت، فلوگوپيت، اپيدوت و كلريت است. توده نفوذي گرانيتوييد ائوسن زيرين طيفي وسيع از گرانيت وگرانوديوريت تا ديوريت است كه بر اختلاط گسترده ماگمايي دلالت دارد. رخداد آهن با گرانيتوييدهايي قرابت دارد كه ماهيت شوشونيتي داشته و از ماگماتيسم گسيختگي صفحه فرورونده در طي مراحل مياني فرورانش و در مراحل آغازين برخورد صفحات عربي و اوراسيا ايجاد شده‌اند. شواهد زمين شيميايي درجه پاييني از ذوب بخشي اسپينل پريدوتيت فلوگوپيت دار در گوشته بالايي و ژرفاي كمتر از 70 كيلومتر را براي توليد گرانيتوييدهاي خاور كوه دم پيشنهاد مي كند.