سيماهاي زمين‌شيميايي سامانه دگرساني محدوده كمر-گوو، كمربند ماگمايي البرز باختري-آذربايجان، شمال باختر ايران

هدف از اين پژوهش، مطالعه زمين شيميايي عناصر اصلي و ردياب در سامانه دگرساني محدوده كمر- گوو (جنوب هشتجين، استان اردبيل)، واقع در كمربند ماگمايي البرز باختري- آذربايجان مي‌ باشد. واحدهاي سنگي منطقه شامل سنگ‌ هاي آتشفشاني با تركيب تراكي آندزيت بازالتي تا ريوليت و آذرآواري (كريستال، ويتريك توف) با سن ائوسن و اليگوسن هستند. اين سنگ ها ماهيت كالك آلكالن و شوشونيتي داشته و به موقعيت زمين‌ساختي كمان پساتصادمي تعلق دارند. در منطقه كمر-گوو، پهنه‌هاي دگرساني شامل، سيليسي، سريسيتي (كوارتز + سريسيت + پيريت ± ايليت ± روتيل)، سريسيت-آرژيليك (كوارتز + سريسيت + كائولينيت + دولوميت)، آرژيليك حدواسط (كوارتز + كائولينيت + ايليت)، آرژيليك پيشرفته (كوارتز + كائولينيت + آلونيت + دياسپور ± آناتاز ± مسكوويت) و كلريتي (كوارتز +  كلريت + ايليت) مي شوند. الگوي توزيع عناصر اصلي و ردياب بهنجار شده نسبت به تركيب گوشته اوليه (BSE) و محاسبات تغييرات جرم (به روش فاكتور حجم) نشان مي دهند كه پهنه هاي دگرساني سيليسي و آرژيليك پيشرفته، به مقدار بيشتري از عناصر،  تهي شده و الگوي توزيع عنصري متمايزي از سنگ مادر دارند. اين در حالي است كه در دگرساني هاي كلريتي، آرژيليك حدواسط و سريسيت-آرژيليك، مقدار تغيير جرم عناصر، به نسبت كم بوده و الگوي توزيع عناصر، تقريباً مشابه سنگ مادر اوليه است. عناصر اصلي مانند Ca, Mg, Al, Na, Fe  (به ترتيب) تهي شده اند. تيتانيم تهي شدگي بسيار جزئي نشان مي دهد. فسفر تثبيت شده و پتاسيم (غالباً) غني‌ شد ه است. عناصر رديابي چون Zr, Nb, Sc, Th با كاهش جرم همراه شده‌ اند. عناصري همچون Co, Cr, Ni, Rb، هر دو فرايند تهي شدگي و غني شدگي را تجربه نموده‌ اند. عناصر Sr, V  تهي شدگي نسبتاً زيادي نشان مي دهند. S, Sb و به ويژه As، غني شدگي نشان مي دهند. عناصر نادر خاكي سبك در مقايسه با عناصر نادر خاكي سنگين تهي شدگي بيشتري متحمل شده اند. عناصري مانند Pb, Zn و Cu، فقط در پهنه سيليسي و سريسيت-آرژيليك غني شده‌ اند. اين پژوهش نشان مي دهد كه عواملي مانند pH سيال گرمابي و مجموعه كاني‌ هاي سنگ‌ ساز اوليه و حاصل از دگرساني، سبب تفاوت در رفتار و تمركز عناصر در پهنه‌ هاي مختلف دگرساني در محدوده كمر-گوو شده اند.