نقش و كاركرد بسيج در تحقق انتظام ملي و امنيت داخلي

امروزه پرداختن به موضوع انتظام و امنيت در حوزه‌ها و قلمروهاي گوناگون، از بحث‌انگيزترين مباحث سياسي و استراتژيك به‌شمار مي‌آيد. عوامل، آرمان و مؤلّفه‌هاي دخيل در انتظام و امنيت نيز از اهميت ويژه‌اي برخوردارند. با عنايت به تحولات شتابان اين حوزه‌ها همچون حوزه‌هاي ديگر، پي‌درپي بحث‌هاي جديد و تازه‌اي مطرح مي‌گردد. در جمهوري اسلامي ايران، موضوع انتظام و امنيت از يك سو از ويژگي‌هاي خاصي برخوردار است و از سوي ديگر ديدگاه‌هاي متفاوتي را مطرح كرده است. در اين ميان، برخي از پديده‌ها مانند بسيج نيز نقش و كاركردهاي ويژه‌اي را در اين حوزه‌ها به منصة ظهور رسانده‌اند. در اين نوشتار به روش توصيفي و با رويكرد گردآوري اسنادي و كتابخانه‌اي، در ابتدا مروري بر مفاهيم كليدي و اساسي همچون بسيج، فرهنگ، تفكر و تشكل بسيج، انتظام ملي، امنيت ملي و داخلي داشته و در ادامه به نقش بسيج در انتظام ملي در حوزه‌هاي نظامي امنيتي، سياسي، اجتماعي فرهنگي و اقتصادي و همچنين كاركردهاي بسيج در حوزه امنيت داخلي در دو سطح؛ يعني كاركردهاي سخت‌افزارانه و نرم‌افزارانه مي‌پردازيم. بسيج كه نيرويي مبتني بر جنبه‌هاي داوطلبانه، اعتقادي و مردمي است با داشتن توانايي‌هاي فرهنگي و اجتماعي و گستردگي رده‌هاي تحت پوشش و بخصوص انعطاف پذيري و سرعت عمل، در عين هزينه‌بري اندك، در شرايطي كه جمهوري اسلامي ايران با محدوديت‌هايي براي افزايش سطح اقتدار و امنيت ملي جهت مقابله با انواع متفاوت تهديدات و ناآرامي‌ها مواجه مي‌باشد، نقشي حياتي در تأمين و حفظ انتظام ملي و امنيت داخلي جمهوري اسلامي ايران ايفا مي‌نمايد.