صلاحيت مشورتي ديوان بين‌المللي حقوق درياها: كاوشي در پروندۀ درخواست نظر مشورتي كميسيون منطقه‌اي شيلات

ديوان بين‌المللي حقوق درياها، متعاقب درخواست كميسيون منطقه‌اي شيلات براي صدور نظر مشورتي، اين فرصت را جست تا به صلاحيت خود براي صدور چنين نظري بپردازد. جستار حاضر بر آن شده است تا از رهگذر استدلال‌هاي مطروحه در پروندۀ شمارۀ 21 ديوان بين‌المللي حقوق درياها، به تحليل صلاحيت ديوان بين‌المللي حقوق درياها براي صدور نظر مشورتي در سنجۀ حقوق بين‌الملل بپردازد. روش پژوهش در نوشتار پيش رو، روش توصيفي - تحليلي است و اطلاعات از طريق تدقيق در منابع كتابخانه‌اي و اسنادي گردآوري شده‌اند. مقالۀ پيش رو ايضاح كرده كه ديوان بين‌المللي حقوق درياها پس از چالش‌هاي فراواني كه فراروي خود يافته است، با رويكردي كاركردگرايانه و تفسيري تكاملي از مادۀ 21 اساسنامه و مادۀ 138 مجموعه قواعد ديوان، در سال 2015 ميلادي حكم داد كه ديوان به‌مثابۀ يك كل، مي‌تواند نظر مشورتي صادر كند و اين صلاحيت، منحصر به شعبۀ دعاوي بستر دريا نيست. اين نظر مشورتي (پروندۀ شمارۀ 21)، راه را هموار ساخته است تا هر دولت يا سازمان بين‌المللي بتواند در حيطۀ موضوعات مربوط به درياها از كل ديوان با تمام شعبي كه دارد، درخواست نظر مشورتي كند. چنين درخواستي منوط به آن است كه رضايت پيشيني يا پسيني خود را به‌نحوي از انحا اعلام كرده باشد؛ مهمي كه به حق، مي‌تواند راهكاري نو براي مرجعي از پيش موجود، دانسته شود و برود تا به توسعۀ تدريجي و وحدت مقرره‌اي در اين زمينه از حقوق بين‌الملل بينجامد.