تأملي بر نظريه ي جيمز نيكل درباره ي تفكيك‌ناپذيري و وابستگي متقابل حق‌هاي بشري

منظومه حقوق بشر بين‌الملل مشتمل بر دامنه وسيعي از حق‌هاي مدني، سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي (حدود 40 حق مختلف) است كه در اسناد متعدد بين‌المللي اعم از عام و خاص، منطقه‌اي و جهاني پيش‌بيني شده است. اين پراكندگي متضمن نوعي تفكيك و تقسيم حقوق بشر و متناظر با نوعي سلسله‌مراتب و اولويت‌بندي ميان حق‌هاي گوناگون با محتوا و مباني متفاوت است. در اين نوشتار با تشريح نظريه جيمز نيكل در زمينه تفكيك‌ناپذيري و وابستگي متقابل حقوق بشر به اين پرسش پاسخ مي‌دهيم كه آيا امكان تفكيك و اولويت‌بندي حق‌ها وجود دارد يا اينكه همه حق‌ها با يكديگر ارتباط دروني و متقابل دارند و اجراي يكي در تحقق ديگر حق‌ها مؤثر است؟ هدف اصلي پژوهش، تبيين ارتباط متقابل حق‌ها از دريچه دكترين تفكيك‌ناپذيري و وابستگي متقابل حقوق بشر است. روش توصيفي و تحليلي اين نظريه منتج به اين يافته شده است كه بسته به نوع تأثيرگذاري يك حق بر ديگر حق‌ها از حيث ضرورت يا سودمندي، رابطه آنها يا تفكيك‌ناپذير است (براساس اصل ضرورت) يا داراي وابستگي متقابل هستند (براساس اصل سودمندي).