مقايسه توليد رواناب و رسوب در سطح سه كاربري منطقه فندوقلوي استان اردبيل

فرايند تبديل بارندگي به رواناب در يك منطقه پيچيده بوده و متأثر از عوامل زيادي است. در اين پژوهش ارتباط بين نوع استفاده از اراضي و توليد رواناب و رسوب با استفاده از دستگاه شبيه‌ساز باران در منطقه مطالعاتي با مساحت 95821 هكتار بررسي شد. براي اين منظور در 104 نقطه دستگاه شبيه‌ساز باران به‌صورت تصادفي نصب و شبيه‌سازي باران با شدت 21.867 ميلي‌متر برساعت و در مدت 15 دقيقه در هر سه كاربري منطقه‌ فندوقلو اجرا و نمونه‌هاي خاك، رواناب و رسوب برداشت شدند. در كاربري‌هاي جنگل، مرتع و زراعي مقادير ميانگين جرم‌مخصوص ظاهري از 0.881 تا 1.355 گرم در سانتي‌متر مكعب روند افزايشي، مقادير ميانگين جرم‌مخصوص حقيقي (برحسب گرم بر سانتي‌متر مكعب) و درصد تخلخل كل خاك به‌ترتيب از 1.905 تا 2.162 روند افزايشي و از 53.60 تا 37.09 روند كاهشي را نشان دادند. در كاربري‌هاي جنگل، مرتع و زراعي مقدار روناب به ترتيب برابر با 868.5، 925 و 1425 ميلي‌ليتر در مترمربع و همچنين مقدار درصد غلظت رسوب در هر يك از كاربري‌ها به‌ترتيب برابر با 1.937، 8.889 و 44.229 به‌دست آمد. بنابراين در اين منطقه مديريت كاربري اراضي و جلوگيري از تبديل كاربري‌هاي جنگل و مرتع به كاربري زراعي مي‌تواند نقش بسيار مهمي در كاهش هدر رفت آب و خاك حاصلخيز داشته باشد.