بررسي فرونشست شمال شرق ايران از طريق برآورد بردار سرعت و عدم‌ قطعيت ايستگاه‌هاي دائمي GPS

اين پژوهش ارائه دهنده برآوردي جديد براي فرونشست شمال شرق ايران از طريق آناليز سري‌هاي زماني 31 ايستگاه GPS شبكه خراسان به‌عنوان بخشي از شبكه ايستگاه‌هاي دائمي ژئوديناميك و GNSS ايران (IPGN) واقع در شمال شرق ايران از ابتداي سال 2006 تا پايان سال 2016 است. برآورد ياد شده، حاصل از بردار سرعت ايستگاه‌هاي شبكه در چارچوب ITRF2014 بر مبناي آناليز سري زماني در دو بخش مدل تابعي و مدل تصادفي است. آناليز مدل تابعي طي مراحل كشف پرش‌ها، تعيين مدل حركت، كشف اشتباهات و آزمون آماري در قالب يك فرآيند تكرار انجام شده است. در آناليز مدل تصادفي، همبستگي مكاني به روش پشته‌سازي وزن‌دار و همبستگي زماني به روش برآورد ماكزيمم درست‌نمايي (MLE) و در نظر گرفتن مدل نويزي تركيب نويز سفيد و نويز فليكر بررسي مي‌شود. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه: (1) هر يك از ايستگاه‌هاي اين شبكه در بازه زماني 11 ساله به‌طور متوسط داراي 9 پرش غير لرزه‌اي بوده‌اند. (2) فيلترينگ مكاني، ميانگين نرم بردار باقيمانده‌هاي مؤلفه‌هاي شرقي، شمالي و قائم را به ترتيب 30.17، 29.40 و 17.90 درصد كاهش مي‌دهد. (3) پنج ايستگاه GOLM، GRGN، NFRD، NISH و SHRN داراي فرونشست غيرطبيعي بوده و سه ايستگاه GOLM، NFRD و NISH كه به يكديگر نزديك‌اند نشان از يك فرونشست منطقه‌اي دارند. (4) در ايستگاه GRGN علاوه بر فرونشست زياد، حركت شتاب‌دار و سيگنال‌هاي پريوديك بزرگ نيز در مؤلفه قائم ايستگاه مشاهده شده و لذا لازم است براي آگاهي از علت اين رفتار ارتفاعي پوسته زمين، در محدوده اين ايستگاه داده‌هاي بيشتري از طريق نصب ايستگاه‌هاي دائمي جديد، جمع‌آوري شود.