تحليل تغيير شكل قاره‌اي زمان حاضر در محدوده فلات ايران با استفاده از تانسور كرنش مستخرج از مشاهدات دائم و دوره‌اي GPS

با استفاده از بردارهاي سرعت دائم و دوره‌اي GPS مي‌توان به تانسور گراديان جابجايي دست يافت و با محاسبه تانسور كرنش و كميت‌هاي اسكالر مستخرج از اين تانسور به بررسي تغيير شكل قاره‌اي و تفسير زمين‌ساخت منطقه با توجه به گسل‌هاي فعال شناخته شده پرداخته شود. در اين تحقيق براي فلات ايران در محدوده برخورد مايل صفحه‌هاي زمين‌ساختي عربستان و اوراسيا تانسور گراديان جابجايي با حل مسئله معكوس با استفاده از بردارهاي سرعت مسطحاتي  GPSمحاسبه شد. سپس تانسور كرنش و كميت‌هاي اسكالر مستخرج از آن يعني محورهاي اصلي كوتاه‌شدگي و كشيدگي، نرخ دوران حول محور قائم، كرنش برشي بيشينه و اتساع دوبعدي برآورد شده است. نتايج تحليل با ويژگي‌هاي زمين‌ساختي بلندمدت در مناطق وسيعي از فلات ايران سازگار است كه نشان مي‌دهد ميدان سرعت GPS منعكس‌كننده فرآيندهاي زمين‌شناسي زمان حاضر فلات ايران است. تغييرات دامنه و جهت دوران حول محور قائم به‌دليل تغيير شكل توزيع شده در سرتاسر فلات است. وجود مناطق بزرگ با نرخ‌هاي دوران تقريباً ثابت و كم دامنه نشانگر دوران اجسام شبه صلب در داخل فلات برخوردي ايران است كه توسط گسل‌هاي فعال احاطه شده‌اند. دامنه كوتاه‌شدگي در مناطق داخلي نسبت به مرزهاي فلات پايين‌تر بوده و تقريباً در همه جاي فلات نرخ اتساع منفي است. نرخ اتساع منفي با بالاآمدگي قائم پوسته و كوه‌زايي همراه است. حداكثر مقدار اتساع دوبعدي منفي در بخش جنوبي البرز شرقي برابر 10^-3×8.1 و 10^-3×4.6 در سال به‌ترتيب با روش‌هاي نزديك‌ترين همسايگي و فواصل وزن‌دار محاسبه شد.