بررسي توانمندي مدل‌هاي تجربي برآورد تابش كلي خورشيد به عنوان ورودي ساير فرايندهاي هيدروكليمايي

در اين تحقيق كارايي سه دسته مدل تجربي برآورد شدت تابش شامل دسته مدل‌هاي مبتني بر ساعات آفتابي، دماي هوا و ابرناكي در مقياس روزانه و در دوره آماري 2021-1997 براي ايستگاه سينوپتيك سنندج مورد ارزيابي قرار گرفت. پس از واسنجي اين مدل‌ها و استخراج مدل‌هاي برتر، از مقادير برآوردشده شدت تابش به‌عنوان متغير ورودي در مدل‌سازي فرايندهاي مختلف استفاده شد و با حالتي كه از داده‌هاي اندازه‌گيري‌شده شدت تابش به‌عنوان متغير ورودي در مدل‌سازي اين فرايندها استفاده شود، مورد مقايسه قرار گرفت. پس از انجام واسنجي مدل‌ها درنهايت سه مدل انگستروم-پرسكات، بريستو-كمپل و بلك به‌عنوان مدل‌هاي برتر و نماينده هركدام از سه دسته مذكور انتخاب شدند. نتايج اعتبارسنجي اين مدل‌ها نشان داد كه تطابق مناسب و قابل قبولي بين مقادير اندازه‌گيري‌شده شدت تابش و مقادير برآورد شده آن با به‌كارگيري هر سه مدل وجود دارد به گونه­اي كه شاخص ميانگين قدر مطلق خطا براي اين سه مدل به ترتيب برابر با 138.5، 227.14 و 251.3 كيلوژول بر مترمربع بر روز به دست آمد. نتايج همچنين نشان داد كه به‌كارگيري مدل آنگستروم و استفاده از شدت تابش برآوردشده توسط آن به‌عنوان متغير ورودي همه فرايندهاي تابش خالص، تبخير تعرق مرجع، ذوب برف، دما و رطوبت خاك منجر به حصول نتايج مناسبي خواهد شد و در كليه فرايندهاي مذكور، مدل آنگستروم بهترين عملكرد را داشت. در ارتباط با دو مدل بريستو – كمپل و بلك كه عملكردي نزديك به هم از خود نشان دادند به هنگام به‌كارگيري شدت تابش برآورد شده توسط آن‌ها به‌عنوان متغير ورودي ۵ فرايند موردمطالعه در اين تحقيق، بهترين عملكرد اين دو مدل به ترتيب براي شبيه‌سازي تبخير تعرق مرجع، تابش خالص، دما و رطوبت خاك و ذوب برف به دست آمد.