افراز نرخ لغزش در سامانه گسلي منطقه شمال باختر فلات ايران براساس مشاهدات GPS

در اين مقاله جريان پوسته به‌صورت نرخ لغزش افرازي روي گسل‌ها در شمال باختر فلات ايران با استفاده از مشاهدات GPS و مدل اجزاي مرزي برآورد مي‌شود. براي افراز نرخ لغزش نخست گسل‌ها به‌صورت ساده صفحات مستقيم، سپس به‌صورت صفحات مستقيم شبكه‌بندي‌شده و در نهايت به‌صورت شبكه‌بندي با هندسه واقعي براي مدل‌سازي درنظر گرفته مي‌شوند. شرط مرزي تنش با استفاده از مشاهدات GPS به روش كمترين‌مربعات محاسبه شده و به مركز سلول‌ها اعمال مي‌شود.اين مدل به مجموعه داده‌هاي اثر سطحي به‌روز شده گسل‌هاي شمال باختر ايران– خاور تركيه برازش مي‌شود. در اين تحقيق با مدل‌سازي نشان داده مي‌شود كه بيشينه حركت امتدادلغز راست‌گرد در شمال باختري ايران در گسل شمال تبريز رخ مي‌دهد. به‌منظور صحت‌سنجي مدل، برآورد نرخ لغزش افرازي با نرخ‌هاي لغزش حاصل از مطالعات ژئودتيكي و ديرينه‌لرزه‌شناسي در گسل شمال تبريز كه در فرايند مدل‌سازي مورد استفاده قرار نگرفته، مقايسه شده ‌ست.برآورد نرخ لغزش با روش‌هاي زمين‌شناسي در امتداد گسل شمال تبريز كمتر از نرخ لغزش‌هاي امروزين برگرفته از مشاهدات GPS است. در اين تحقيق نشان داده مي‌شود كه افراز نرخ لغزش حاصل از مشاهدات GPS با درنظر گرفتن اندركنش مكانيكي اين اختلاف را حل مي‌كند. نرخ‌هاي لغزش افرازي برآوردشده همگي كمتر از محدوده نرخ‌هاي لغزش ژئودتيكي مبتني‌بر GPS يا رادار بوده و با نرخ‌هاي لغزش زمين‌شناسي سازگارترند. در نهايت مدلي به دست آمده است كه بهترين انطباق را با قيود زمين‌شناسي دارد.