شگردهاي ايهام اصطلاحات موسيقي در اشعار عصار تبريزي و مقايسه‌ آن با نظامي و حافظ

شعر و موسيقي ارتباط ديرين و تنگاتنگي با يكديگر دارند و معمولاً لازم و ملزوم همديگر بوده‌اند. اگرچه در اين روزگار، به خاطر گستردگي، هر كدام براي خود راهي پيدا كرده و به كمال رسيده‌اند، اما آن پيوند ديرينه هنوز پابرجاست و بدون همديگر ناقص و ناتمام هستند. ايهام يكي از آرايه‌هايي است كه در شعر تعدادي از شاعران نمود و برجستگي خاصي دارد و به دليل كاربرد كلمات و جملات موهم، سخنوران به آن عنايت ويژه‌اي داشته‌اند. اين آرايه را مي‌توان جزو ويژگي‌هاي سبكي آن شاعران محسوب كرد و اگر ايهام با اصطلاحات موسيقي درهم بياميزد زيبايي ويژه‌اي پيدا مي‌كند و بيشتر، خواننده را به اعجاب و ژرف‌انديشي وا مي‌دارد. عصّار تبريزي (792 هـ ق) جزو معدود شاعراني است كه به‌خوبي از اين شيوه، بهره برده‌است. در اين پژوهش، تمام اشعار مثنوي «مهر و مشتري» عصّار، منظومi خسرو و شيرين نظامي و غزليات حافظ از ديدگاه ايهام موسيقايي مطالعه شد، و هر سه شاعر را با همديگر مقايسه كرديم. عصّار در تعدادي زيادي از اصطلاحات ايهام موسيقايي با نظامي و حافظ اشتراك دارد و گاهي نيز از مواردي استفاده كرده‌است كه نظامي و حافظ به آن اشاره ننموده‌اند‌، اصطلاح «شهناز» از آن جمله است. مي‌توان گفت كه عصّار نيز در حوزه ايهام و ايهام موسيقايي همچون حافظ شاعري پركار و صاحب سبك است و بيشتر از نظامي به اين آرايه ادبي پرداخته‌است.