جايگاه و نقش دوستي در ايجاد جهان مطلوب اهورايي (مطالعۀ موردي: متون اوستايي و كتيبه‏ هاي هخامنشي)

بررسي آثار به جاي مانده از متون باستاني ايران، نشان از اهميت جايگاه دوستي در باورها و انديشه‏هاي ايرانيان باستان دارد. بنابر تعاليم مطرح شده در اين متون، رسيدن به جهان مطلوب اهورايي در گرو درك صحيح مفهوم دوستي در آموزه‎هاي زردشت است. اين پژوهش كه به روش توصيفي ـ تحليلي انجام شده است وجوه گوناگون مفهوم دوستي را در متون به ‎جاي ‎مانده از ايران باستان بررسي مي‏كند و در پي پاسخ به اين پرسش‎ است كه انواع دوستي در متون اوستايي و كتيبه‎هاي هخامنشي چگونه نمود پيدا مي‏كند. يافته‎هاي پژوهش نشان مي‎دهد درگاتها، نمودها و مراتب دوستي از رهگذر دوستي با زردشت و اتصاف به صفات اهورايي (شش امشاسپندان) بيان شده است. زردشت براي پيوستن به اين جايگاه مراتبي را ارائه كرده است كه بر اساس آن فرد زردشتي در هر مرحله متصف به نمودهاي گوناگون دوستي شده و سرانجام به دوستي اهوره‎مزدا نائل مي‏شود. در اوستاي جديد، همگام با گسترش مصاديق آموزه‏ها، نمودهاي دوستي افزايش يافته‏اند. ايزدان و فروهرهاي نيكان از آن قبيل هستند كه به جمع دوستان اهوره‌مزدا پيوسته‏اند و واسطۀ دستيابي به مقام دوستي با اهوره‎مزدا قرارگرفته‏اند. همچنين در توضيح مفهوم سرانجام كار جهان به نقش سوشيانت‏ها اشاره مي‏شود؛ افرادي كه دوستان اهوره‎مزدا هستند و سرنوشت نبرد بزرگ به دست ايشان رقم خواهد خورد. طرح مفهوم دوستي در كتيبه‏هاي هخامنشي، بر مبناي ايجاد پيوند دوستي با عوامل مزدايي بنا شده است. در اين آثار پيامدهاي دوستي با راستي‎ و دوستي با دروغ‏ و تأثير اين دو بر سرنوشت سرزمين بيان شده است.