بررسي و سنجش بافت‌هاي كلامي در رمان قلب الليل بر اساس الگوي شايستگي‌هاي ارتباطي باكمن

مطالعات گفتماني و پژوهش‌هاي ارتباطي حاضر اغلب بر اساس ارتباطات زباني و كلامي نمود مي‌يابد كه در اين راستا نوع عملكرد متكلمان و نيز چگونگي توسعه شايستگي ارتباطي ميان آن‌ها بر اساس بافتار گفتماني اهميت پيدا مي كند. چنين توسعه‌هاي زباني دال بر وجود ارتباطات است كه به توانايي برقراري ارتباط معنادار در محدودۀ شيوه‌هاي مؤثر تعامل اشاره مي كند. در الگوي توسعه شايستگي ارتباطي، رويكرد باكمن به سبب نگرش خاص وي به شايستگي‌هاي سازماني و عملگرايي موردتوجه قرار گرفته است. باكمن به فراخور اين شايستگي، معيارهاي زباني، گفتماني، روان‌شناختي و موقعيتي را به‌عنوان لايه‌هاي كاربردي مطرح مي‌كند؛ اما آنچه اهميت اين بحث را در جستار حاضر پررنگ‌تر مي‌كند، قابليت سنجش مؤلفه‌هاي مزبور در بافت رمان قلب‌الليل است. در اين مقاله نخست مفاهيم اوليه بحث شايستگي به‌صورت تخصصي مورد بررسي و سپس اين مفاهيم در قالب ساختارهاي ارتباطي رمان قلب الليل تحليل و ارزيابي شده‌ است. رمان حاضر سرگذشت شخصيت‌هايي است كه به‌تناسب شرايط و موقعيت‌هاي اجتماعي دست به كنش‌ها و عواملي مي‌زنند كه متأثر از شرايط اجتماعي حاضر در تقابل با يكديگر به بيان گفتارهاي كلامي خاصي مي‌پردازند. با در نظر گرفتن اين وجوه زباني رمان، سعي شده است با بهره‌گيري از روش توصيفي- تحليلي، هريك از مؤلفه هاي مزبور در نمونه هاي منتخب از رمان به طور دقيق ارزيابي شود. طبق يافته هاي پژوهش، اين رمان به دليل گرايش شخصيت هاي داستان به واقعيت هاي اجتماعي، تنش هريك از شخصيت ها در كشاكش ارتباطات كلامي و بروز هريك از حوادث در بسترهاي اجتماعي و زباني و نيز محدوديت هاي اجتماعي حاكم، قابليت واكاوي براساس هريك از مؤلفه هاي شايستگي ارتباطي باكمن را دارد.