پهنه‌بندي پتانسيل فرسايش خاك با استفاده از روش MABAC مطالعۀ موردي: حوضۀ آبريز گيوي‌چاي

فرسايش خاك يكي از معضلات مهم در حوضه‌هاي آبريز كشور ايران مي‌باشد كه هر ساله موجب هدر رفتن هزاران تن خاك مي‌شود. حوضه آبريز گيوي چاي نيز، از اين قاعده مستثني نمي باشدو لذا، هدف تحقيق حاضر؛ پهنه‌بندي پتانسيل فرسايش خاك در اين حوضه‌ي آبريز، مي باشد. در اين مطالعه ابتدا، عوامل مؤثر جهت فرسايش در منطقه شناسايي شدند و سپس لايه‌هاي اطلاعاتي هر معيار، در GIS تهيه گرديد. ارزش‌گذاري و استاندارد سازي لايه‌ها با استفاده از تابع عضويت فازي و وزن‌دهي معيارها، با استفاده از روش كرتيك انجام گرديد. تحليل و مدل‌سازي نهايي با استفاده از روش MABAC به عنوان يكي از روش‌هاي تصميم‌گيري چند معياره (MCDM)، انجام شد. با توجه به نتايج مطالعه، به ترتيب عوامل شيب، كاربري‌اراضي، خاك و ليتولوژي به ترتيب؛ با مقادير 0.201، 0.188، 0.166 و 0.145، بيشترين ضريب وزني را به خود اختصاص دادند. همچنين، نتايج مطالعه نشان داد؛ به ترتيب 283.89 و 414.93 كيلومتر‌مربع از مساحت محدوده، داراي پتانسيل خطر بسيار زياد و زياد، مي‌باشد و مناطق بسيار پرخطر و پرخطر در سازندهايي نامقاوم و فرسايش‌پذير، كاربري‌هاي زراعي و باغات و شيب‌هاي 40_15 درصد قرار دارند. مي‌توان گفت كه نتايج حاصل از اين مطالعه، حاكي از توان بالاي حوضه‌ي مطالعاتي از لحاظ رخداد فرسايش مي‌باشد و لازم است كنترل فرسايش و اقدامات حفاظتي در دستور كار متخصصين و مديران اراضي قرار گيرد. به علاوه، صحت‌سنجي نتايج، نشان داد كه با نظر به مقادير تراكم فرسايش (SCIA) به دست آمده (0.81 در مناطق بسيار پر خطر و 0.99 در مناطق پر خطر)، استفاده از روش MABAC، از دقت بالايي جهت مطالعه‌ي خطر فرسايش خاك برخوردار است.