تحليل ادخال خداشناسي در امور عامه به‌وسيله تبيين عرض ذات، از ديدگاه محمدرضا مظفر و مرتضي مطهري

پيشينه تقسيم‌بندي علوم به يونان باستان برمي‌گردد. از حكماي يوناني مي‌توان از ارسطو نام برد كه برخي او را نخستين كسي مي‌دانند كه توانست علوم را تقسيم و طبقه‌بندي كند. او حكمت را به نظري و عملي، و حكمت نظري را به رياضيات، طبيعيات، امور عامه، و الهيات تقسيم كرد و حكمت عملي را شامل سه بخش قرار داد: سياست منزل، سياست مُدُن، اخلاق. فلاسفه و حكماي مسلمان حكمت نظري را به سه بخش تقسيم نمودند؛ از نظر آنان الهيات علم مستقلي نيست و جزو امور عامه است. توجيه و تبيين اين تقسيم‌بنديِ حكما با توجه به ملاك قرار دادن موضوع در تمايز و تقسيم‌بندي تأمل‌برانگيز است. مهم‌ترين قيد در تبيين موضوع «عرض ذاتي» است. در اين تحقيق، به روش توصيفي ـ تحليلي ضمن بيان نظرات محمدرضا مظفر و مرتضي مطهري درمورد عرض ذاتي، به لوازم اين نظر نيز اشاره شده است. نتايج پژوهش از اين قرار است كه با نگاه محمدرضا مظفر به عرض ذاتي تمام علوم فلسفي خواهند بود، ولي با نگاه مرتضي مطهري چنين اشكالي وارد نخواهد بود و همه گزاره‌هاي علوم در جاي مناسب خود قرار خواهند گرفت.