اثر استراتژي‌هاي فعال و دوگانه واكنشي بر كارآفريني و بهبود عملكردكسب وكارهاي گردشگري كشاورزي

مقدمه و هدف: در شرايط اقتصادي كنوني، گردشگري كشاورزي به‌شكلي متفاوت در حال تبديل ‌شدن به‌عنوان يك تفريح در حال گسترش است. گردشگري كشاورزي، سرگرمي‌هاي گردشگري مبتني بر فعاليت‌هايي است كه به‌طور سنتي در مزارع كشاورزي يا در خانه انجام مي‌شود و گردشگر مي‌تواند، به‌صورت فعال يا غير فعال در آن شركت كند. گردشگري كشاورزي به‌دليل ارائه مجموعه‌اي متشكل از سه سطح پايداري، از طرف انديشمندان از بعد اجتماعي فرهنگي، از بعد محيط‌زيستي و همچنين از بعد اقتصادي و در راستاي سرمايه‌گذاري كار آفريني پايدار توصيه گرديده است. كار آفريني و توسعه كسب‌و‌كارهاي گردشگري كشاورزي يكي از حوزه‌هايي است كه نقش بسيار مهمي در توسعه‌ي صنعت گردشگري ملي و منطقه‌اي به‌ويژه در ايجاد اشتغال داشته، همچنين نقش بسيار مهم آن در بحران‌هاي اپيدميك و شرايط بحراني آب و هوائي آينده، كه با توجه به كاهش ميزان بارندگي‌هاي جهاني خواهد داشت، بسيار حائز اهميت است. مواد و روش‌ها: اين پژوهش، از لحاظ هدف يك پژوهش كاربردي است كه در آن به بررسي اثر رفتارهاي مسئوليت اجتماعي شركتي در پنج بعد: جامعه، كاركنان، محيط‌زيست، ميراث و محصولات و تجربه خلق‌مشترك، در جهت كارآفريني كسب‌ و كارهاي گردشگري كشاورزي در مناطق روستايي و كشاورزي محروم پرداخته شده است. از نظر روش تحقيق در زمره‌ي تحقيقات توصيفي پيمايشي قرار مي‌گيرد. جامعه آماري پژوهش مجموعه‌اي 384 نفري متشكل از فعالان كارآفريني گردشگري كشاورزي است كه با استفاده از فرمول كوكران به‌دست آمده است. به‌منظور گردآوري داده‌ها از روش پرسشنامه‌اي استفاده شد و ميزان پايايي سوالات آن 0/60 به‌دست آمد و براي تحليل يافته‌ها نيز از آمار توصيفي و آمار استنباطي (تحليل رگرسيون) براي شناسائي عوامل مؤثر استفاده گرديد. در محاسبات تحليل‌هاي آماري نيز از نرم‌افزارهاي  SPSS وAMOS  استفاده گرديد. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه توجه و به‌كار‌گيري عوامل پنج‌گانه CSR (ابعاد مسئوليت اجتماعي سازماني) در سازمان‌ها و مراكز كارآفريني گردشگري كشاورزي به‌ويژه در مقاطع بحران، نقش مهمي در ايجاد كارآفريني در كسب‌و‌كارهاي گردشگري كشاورزي و حفظ نيروي كار محلي در شرايط بحران داشته است. در تحليل‌هاي انجام‌يافته با روش تحليل عاملي اكتشافي، و با اطمينان از امكان بكار‌گيري داده‌هاي موجود براي تحليل و استفاده از شاخص KMO و آزمون بارتلت، نتايج پژوهش نشان‌دهنده قبول بودن مقادير به‌دست آمده بوده و حكايت از آن دارد كه استراتژي‌هاي فعال تأثير مثبتي بر عملكرد كسب‌ و كارهاي گردشگري كشاورزي داشته ضمن اينكه راهبردهاي  واكنشي نيز تأثير مستقيم منفي و هم تأثير واسطه‌اي مثبت بر عملكرد اينگونه فعاليت‌ها دارند. نتيجه‌گيري: نتايج اين پژوهش نشان داد، به‌كارگيري صحيح فاكتورهاي استراتژي‌هاي مسئوليت اجتماعي شركتي (جامعه محلي، كاركنان، محيط‌زيست، ميراث و محصولات و تجربه خلق ‌مشترك) مي‌تواند علاوه بر افزايش بهره‌وري در كسب‌ و كارهاي گردشگري كشاورزي تأثير مثبت و معني‌داري در كارآفريني حوزه مناطق روستايي، استفاده از نيروي كار محلي و حفظ آن داشته باشد و همچنين با استفاده از منابع موجود محلي مانند باغات و زمين‌هاي كشاورزي (‌منطقه گردشگري و كشاورزي، اورامانات‌) تأثيرات مثبتي در چرخه اقتصاد منطقه‌اي داشته و منابع مورد نياز براي ايجاد تجربه گردشگري را افزايش مي‌دهند. اين تحليل بر اثر استراتژي‌هاي فعال و دوگانه واكنشي بر ارتقاء كارآفريني و بهبود عملكرد كسب‌و‌كارهاي گردشگري كشاورزي تأكيد مي‌كند، با توسعه زيرساخت‌هاي بومي و كشاورزي و استفاده از مصالح منطقه‌اي، اقتصاد محلي را رونق مي‌بخشد و به‌ويژه با حفظ و نگهداري نيروي كار محلي از مهاجرت‌هاي بي‌رويه آنها جلوگيري به‌عمل مي‌آورد.