تحليل راهبردي كسب و كارهاي روستايي وابسته به گردشگري در دوران همه‌گيري كرونا

مقدمه و هدف: با شيوع كوويد 19، كسب و كارهاي وابسته به گردشگري در نواحي روستايي تحت تأثير محدوديت‌هاي اعمال شده در زمان شيوع اين بيماري قرار گرفتند. هدف اصلي اين پژوهش بررسي نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديدهاي كسب و كارهاي روستايي وابسته به گردشگري در همه‌گيري كرونا مي‌باشد و به ارزيابي دروني و بيروني كسب و كارهاي روستايي وابسته به گردشگري و تبيين راهبردهاي كاهش مخاطرات كرونا مي‌پردازد. مواد و روش‌ها: در جامعه آماري پژوهش، 12 نفر از كارشناسان، مديران و مطلعان كليدي بخش گردشگري استان مازندران با روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. تجزيه و تحليل داده‌ها از طريق مصاحبه‌هاي نيمه ساختارمند حضوري و تلفني و يادداشت‌برداري از طريق فن تحليل محتواي كيفي با رويكرد استقرايي و با نرم‌افزار مكس كيودا انجام شد. براي تعيين روايي از فن سه‌سويه‌سازي (مثلث‌سازي) شامل به‌كارگيري منابع تأييدگر، محققان و روش‌هاي متعدد در طي فرآيند جمع‌آوري و تحليل داده‌ها و براي پايايي از هدايت دقيق جريان مصاحبه‌ها، ايجاد فرآيند ساختارمند براي اجرا و تفسير مصاحبه‌ها و تشكيل كميته تخصصي استفاده شده است. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش در قالب چهار مضمون (مفهوم) اصلي نقاط قوت، نقاط ضعف، فرصت‌ها و تهديدها و 19 زيرمضمون (كد) ارائه شد. نتايج تحليل محتواي كيفي مبين 4 نقطه قوت، 5 نقطه ضعف، 6 فرصت و 4 تهديد در كسب و كارهاي روستايي وابسته به گردشگري در مواجهه با كرونا بود. مطابق نتايج تحقيق ترويج فرهنگ بهداشت و سلامت فردي و گروهي، ظرفيت‌سازي و توانمندسازي جوامع محلي، مشكلات اقتصادي كاهش درآمد و بيكاري افراد و ريسـك سرمايه‌گذاري گردشگري به‌ترتيب مهمترين نقاط قوت، فرصت، ضعف و تهديد بيان شده است. اين نتايج فرصتي را در اختيار مديران و دست‌اندركاران توسعه گردشگري روستايي قرار مي‌دهد تا با رفع موانع، شرايط لازم را براي رسيدن و تداوم مديريت و كاهش مخاطرات كوويد 19 در بخش‌هاي مختلف كسب و كارهاي روستايي و كشاورزي و زنجيره عرضه محصولات كشاورزي فراهم آورند. نتيجه‌گيري: مطابق يافته‌هاي تحقيق در راستاي مديريت كسب وكارهاي روستايي وابسته به گردشگري، اهميت زنجيره تأمين گردشگري با متنوع‌سازي فعاليت‌هاي وابسته به گردشگري، توجه به رويكردهاي نوآورانه براي گردشگري غذايي سالم با نقش فزاينده ترجيحات مصرف‌كننده و گردشگران، بكارگيري فناوري‌هاي نوين در گردشگري سبز، توسعه خدمات گردشگري الكترونيكي، توسعه و حمايت از شركت‌هاي دانش‌بنيان و فناورانه در حيطه گردشگري كشاورزي و روستايي مانند گياهان دارويي و گردشگري جنگلي، تخصيص كمك‎هاي مالي و تسهيلات حمايتي با توجه به امكان بيمه حمايتي و بيكاري براي كسب‌ و كارهاي فردي فعالان گردشگري، ايجاد تعاوني و سازمان‌هاي مردم نهاد و داوطلب متخصص در برنامه‌ريزي محلي، ترويج و توسعه پروژه‌هاي گردشگري اجتماع محور و حمايت از آسيب‌پذيرترين افراد مناطق روستايي از مهمترين راهكارهاي بهبود و مديريت مخاطرات كرونا در كسب ‌وكارهاي وابسته به گردشگري مي‌باشد.