عوامل اثرگذار بر بازاريابي كارآفرينانه در توليد محصولات باغي شهرستان كرمانشاه

مقدمه و هدف: در سال ‌هاي اخير محققان و پژوهشگران با بررسي عوامل تأثيرگذار بر عملكرد كسب‌ و‌كارهاي كشاورزي، بازاريابي كارآفرينانه را به‌ عنوان يكي از رويكردهاي نوين و را‌ه‌ حل‌ هاي ابتكاري براي حفظ بقاء و افزايش درآمد اين كسب‌ و‌كارها معرفي نموده ‌اند. در اين راستا، پژوهش تلفيقي (كيفي- كمي) حاضر با هدف شناسايي و طبقه ‌بندي تعيين‌ كننده ‌هاي بازاريابي كارآفرينانه در بين باغداران شهرستان كرمانشاه بر اساس مدل سه شاخكي انجام شد. مواد و روش ‌ها: پژوهش حاضر به‌لحاظ پارادايم كلي، از نوع مطالعات تلفيقي (كيفي- كمي) و به‌لحاظ هدف از نوع مطالعات كاربردي به ‌شمار مي‌رود. در بخش كيفي كه با هدف شناسايي و طبقه ‌بندي تعيين‌ كننده ‌هاي بازاريابي كارآفرينانه در بين باغداران شهرستان كرمانشاه بر اساس مدل سه شاخكي انجام شد، از روش دلفي بهره گرفته شد. جامعه مورد مطالعه در اين بخش شامل 16 نفر از باغداران باتجربه و 14 نفر از كارشناسان و متخصصان باغباني فعال در شهرستان كرمانشاه بودند. در اين بخش از مطالعه براي جمع‌ آوري داده‌ ها از مصاحبه‌ هاي عميق انفرادي و بحث‌ هاي گروهي متمركز بهره گرفته شد. در بخش كمي كه با هدف اعتبارسنجي مدل بازاريابي كارآفرينانه در بين باغداران شهرستان كرمانشاه انجام شد، از روش توصيفي- همبستگي با رويكرد حداقل مربعات جزئي در محيط نرم افزار (Smart PLS) بهره گرفته شد. جامعه آماري در بخش كمي، كليه بهره ‌برداران بخش باغباني شهرستان كرمانشاه (N=3362) بودند كه با استفاده از روش نمونه ‌گيري طبقه ‌اي با انتساب متناسب و استفاده از جدول كرجسي و مورگان تعداد 345 نفر براي مطالعه انتخاب شدند. به ‌منظور تجزيه و تحليل داده‌ ها در دو بخش آمار توصيفي و استنباطي از نرم ‌افزارهاي SPSS و Smart PLS بهره گرفته شد. يافته‌ ها: نتايج مطالعه دلفي منجر به استخراج 28 گويه ‌ي مؤثر بر بازاريابي كارآفرينانه در بين باغداران شهرستان كرمانشاه شد و در ادامه با استفاده از مدل سه شاخكي اين گويه‌ ها در سه طبقه عوامل رفتاري (9 گويه)، عوامل ساختاري (7 گويه) و عوامل زمينه‌ اي (12 گويه) طبقه ‌بندي شدند. نتايج بخش كمي مطالعه نشان داد وضعيت عوامل رفتاري و زمينه‌ اي در بين باغداران شهرستان كرمانشاه پايين ‌تر از سطح متوسط و وضعيت عامل ساختاري اندكي از سطح متوسط بالاتر بود. هم‌چنين، يافته‌ هاي مطالعه حاكي از آن بود كه باغداران شهرستان كرمانشاه از مهارت بازاريابي كارآفرينانه متوسطي برخوردار بودند. در نهايت يافته‌ هاي بخش مدل‌ سازي معادلات ساختاري حاكي از آن بود كه حدود 89 درصد از تغييرات بازاريابي كارآفرينانه توسط گويه ‌هاي شناسايي شده در پژوهش در قالب عوامل سه شاخكي (رفتاري، ساختاري و زمينه‌ اي) تبيين مي ‌گردد. نتيجه‌ گيري: بهبود وضعيت بازاريابي كارآفرينانه در بين باغداران شهرستان كرمانشاه نيازمند برنامه ‌ريزي و توجه ويژه مسئولين و برنامه ‌ريزان به عوامل رفتاري، زمينه ‌اي و ساختاري مي‌ باشد كه بر اساس يافته‌ هاي اين مطالعه، ايجاد و توسعه كارخانجات صنايع تبديلي و تكميلي به جهت افزايش سود كشاورزان و كاهش دور ريز محصولات باغي و نيز برگزاري نمايشگاه ‌هاي عرضه محصولات باغي به‌صورت بازارهاي محلي از جمله پيشنهادهايي هستند كه در خصوص دستيابي به اهداف بازاريابي كارآفرينانه به توليد كنندگان محصولات باغي در بخش كشاورزي كمك قابل توجهي مي‌كنند.