تبيين مفهوم تنهايي در نوجوانان كم‌ توان ذهني براساس رويكرد پديدارشناسي وجودي

كم‌تواني ذهني شاخه‌اي از اختلالات عصبي - تحولي است كه نقايص شناختي و ارتباطي موجود در اين افراد موجب شبكه اجتماعي محدودتر در مقايسه با جمعيت عمومي مي‌شود، از سوي ديگر تغييرات رشدي كه در طول سال‌هاي نوجواني اتفاق مي‌افتد آسيب‌پذيري در برابر تنهايي را در نوجوانان كم‌توان ذهني افزايش مي‌دهد. هدف پژوهش حاضر تبيين تجارب زيستةتنهايي در نوجوانان كم‌توان ذهني بر اساس رويكرد پديدارشناسي وجودي بود. طرح اين پژوهش از نوع كيفي و به روش هرمنوتيك بوده و داده‌ها از طريق مصاحبه نيمه ساختاريافته با 23 نفر از نوجوانان كم‌توان ذهني خفيف (هوشبر 50 تا 70) و مرزي (هوشبهر 70 تا 85) مشغول به تحصيل در مدارس استثنايي شهرستان بندرانزلي به دست آمد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها هم‌زمان با جمع‌آوري داده‌ها، به‌صورت دستي و با استفاده از روش ديكلمن انجام شد. در تحليل داده‌ها چهار مضمون اصلي «تنهايي به‌عنوان تجربةجدايي»، «پيامدهاي تنهايي»، «چيستي تنهايي» و «تنهايي به‌عنوان تجربةاساسي زندگي» استخراج شد كه هر يك از اين مضامين اصلي، از طريق تحليل چندين زير مضمون پديدار گشت. نتايج پژوهش حاضر همسو با مبناي نظري و پژوهش‌هاي پديدارشناسي وجودي، دلالت بر درك تنهايي به‌عنوان يك سازةوجودي در نوجوانان كم‌توان ذهني دارد. اين يافته‌ها در كنار ساير شواهد پژوهشي مربوط به موضوع تنهايي وجودي، بينشي عميق براي متخصصان آموزشي و درماني فراهم مي‌كند كه در طرح‌ريزي برنامه‌هاي آموزشي، خدماتي و درماني براي نوجوانان كم‌توان ذهني، درك اين افراد نسبت تنهايي وجودي را لحاظ نمايند.