الگوي مكاني و مشخصه‌هاي ساختاري جنگل‌هاي راش شرقي در مرحلۀ تحولي بلوغ (مطالعۀ موردي: بخش گرازبن، جنگل خيرود)

شناخت ساختار جنگل براي تشخيص پويايي توده، تشريح پايداري اكوسيستم، طراحي طرح‌هاي مديريتي مناسب و اقدامات حفاظتي و احيايي مفيد است. پژوهش حاضر با هدف اصلي بررسي الگوي مكاني و مشخصه‌هاي ساختاري جنگل‌هاي راش (Fagus Orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولي بلوغ با استفاده از قطعات نمونه با مساحت متغير به انجام رسيد. به اين منظور با جنگل‌گردشي در پارسل 327 بخش گرازبن جنگل خيرود، يازده قطعه با مساحت و شكل هندسي متغير كه داراي ويژگي‌هاي مرحلۀ تحولي بلوغ بودند، انتخاب و موقعيت مكاني، قطر و ارتفاع همۀ درختان بزرگ‌تر از 7.5 سانتي‌متر در هر قطعه اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه بيشترين سهم درختان در ميان قطعات بررسي‌شده مربوط به طبقات قطري ميان‌قطر و قطور بود. همچنين نتايج حاصل از شاخص كلارك و ايوانز و زاويۀ يكنواخت نشان‌دهندۀ پراكنش منظم درختان در همۀ قطعات بررسي‌شده بود. شاخص آميختگي نيز به‌طور متوسط در همۀ قطعات 0.19 به‌دست آمد كه نشان‌دهندۀ آميختگي كم و تمايل اندك درختان راش به قرار گرفتن در كنار گونه‌هاي ديگر بود. ميانگين شاخص تمايز قطري و ارتفاعي به‌ترتيب 0.31 و 0.30 محاسبه شد كه بيانگر اختلاف متوسط درختان همسايه نسبت به يكديگر بود. به‌طور كلي، استفاده از شاخص‌هاي مبتني بر نزديك‌ترين همسايه با قطعاتي با مساحت و شكل هندسي متغير نشان داد كه اين شاخص‌ها از توانايي زيادي در كمي كردن مشخصه‌هاي ساختاري توده‌هاي جنگل در مرحلۀ تحولي بلوغ برخوردارند. در نتيجه پيشنهاد مي‌شود كه تحقيقات مشابهي در ديگر مراحل تحولي صورت پذيرد.