الگوي مكاني و رقابت درون‌گونه‌اي درختان راش (Fagus orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولي انباشت حجم در جنگل‌هاي هيركاني (مطالعۀ موردي: جنگل خيرود، نوشهر)

الگوي مكاني گونه‌هاي درختي مي‌تواند اطلاعات زيادي در مورد فرايندهاي پويايي جنگل و فعل و انفعالات بين و درون‌گونه‌اي، از جمله استقرار جنگل، رشد درختان، رقابت گونه‌ها و مرگ‌ومير گياهان ارائه دهد. اين پژوهش با هدف اصلي بررسي الگوي مكاني و ارتباط متقابل درختان راش (Fagus orientalis Lipsky) در مرحلۀ تحولي انباشت حجم، در روند تحول جنگل‌هاي راش هيركاني در مرحلۀ نهايي توالي انجام گرفت. به اين منظور سه قطعه نمونۀ يك هكتاري انتخاب شد و آماربرداري صد درصد از مشخصه‌هاي درختان از جمله نوع گونه و قطر برابرسينه انجام گرفت و موقعيت مكاني تمام درختان ثبت شد. نتايج حاصل از شاخص زاويۀ يكنواخت نشان‌دهندۀ الگوي منظم درختان همسايه بود. شاخص آميختگي به‌طور متوسط 0.08 به‌دست آمد كه نشان‌دهندۀ رقابت شديد درون‌گونه‌اي و تمايل كم درختان راش به قرار گرفتن در كنار گونه‌هاي ديگر بود. ميانگين شاخص تمايز قطري و ارتفاعي به‌ترتيب 0.36 و 0.28 محاسبه شد كه بيانگر اختلاف متوسط درختان همسايه نسبت به هم بود. براساس نتايج تابع تك‌متغيرۀ L11، در قطعات 1، 2 و 4 به‌ترتيب درختان تا فاصلۀ بين درختي 7، 4 و 6 متر، درختان الگوي منظم داشتند و در بقيۀ فواصل در داخل محدودۀ مونت‌كارلو قرار گرفتند. براساس نتايج تابع دومتغيرۀ L12، در هر سه قطعه نمونه درختان كم‌قطر با درختان ميان‌قطر و قطور حداقل تا فاصلۀ 5 متر، اثر متقابل منفي داشتند. هر گونه دخالت براساس برنامه‌هاي پرورش جنگل مستلزم توجه كافي به حفظ ويژگي‌هاي ساختاري توده در اين مرحله از تحول توده‌هاي راش است.