مقاله علمي – پژوهشي:‌ معرفي محورهاي پژوهش و فناوري حوزه شيلات بر پايه چهار ركن امنيت غذايي

پروژه تحقيقاتي حاضر با هدف معرفي محورهاي پژوهشي آبزيان برمبناي اركان امنيت غذايي اجرا گرديده است. بدين‌منظور، ابتدا ذينفعان، نقاط قوت و ضعف، تهديدها و فرصت‌هاي زيربخش شيلات و آبزيان بررسي و محورهاي اساسي پژوهشي بر مبناي اركان فراهمي غذا، دسترسـي به غذا، مصرف و سلامت غـذا و ثبات و پايداري غذا مشخص تعيين گرديد. همچنين علاوه بر تعيين محورهاي پژوهشي، اولويت پژوهشي گروه‌ها و گونه‌هاي مختلف آبزيان بر مبناي شاخص امتيازدهي (صفر تا 10)  مشخص شد. نتايج نشان داد كه ذي‌نفعان حوزه شيلات از گستردگي زيادي برخوردارند و اصلي‌ترين آنها كه به طور مستقيم از نتايج پژوهشي منتفع خواهند شد شامل آبزي‌پروران، صيادان، فرآوري‌كنندگان و صادركنندگان آبزيان هستند. از نظر نقاط قوت، ضعف و فرصت‌ها و تهديدها، وجود ذخاير ژنتيك با ارزش، دانش شيلاتي و سياست‌هاي كشور براي توسعه شيلات و آبزيان از نقاط قوت و عوامل طبيعي از قبيل آلودگي منابع آبي، كاهش ذخاير دريايي و تغيير اقليم، از مهم‌ترين تهديدها به‌شمار مي‌روند. از نگاه محورهاي عمده پژوهش در ركن فراهمي غذا  صيد و صيادي، ارزيابي ذخاير، آبزي پروري، بهداشت و بيماري‌هاي‌ آبزيان، در ركن دسترسي به غذا، بازارهاي عرضه، مسائل اقتصادي و اجتماعي و قيمت  تمام شده محصول،  در ركن مصرف غذا،  كيفيت و فرهنگ مصرف،  در ركن پايداري غذا  بهره‌برداري پايدار از آبزيان، كاهش ضايعات، افزايش بهره‌وري‌داري اولويت تشخيص داده شدند. از نظر اولويت گونه‌اي برمبناي اميتازدهي، اصلاح نژاد ماهيان سردآبي، مديريت توليد در ميگو، ماهيان سردآبي وگرم‌آبي، سلامت محصول و صنايع تبديلي از بالاترين امتياز برخوردار شدند. در آبزيان درياي خزر بيشترين امتياز پژوهشي به سلامت، ارزش تغذيه‌اي، ذخيره‌سازي، نگهداري و بازار تعلق گرفت و آبزيان مهم خليج فارس و درياي عمان مديريت بهره‌برداري و سلامت، بيشترين امتياز را دريافت كردند.