مدلسازي پراكنش بنزن، تولوئن، زايلن و اتيل بنزن خروجي از صنايع خودروسازي و تعيين پتانسيل تشكيل ازن (مطالعه موردي :خودروسازي سايپا)

زمينه‌ و هدف‌: صنايع خودروسازي بواسطه مصرف حلالها در مرحله رنگ آميزي خودرو ‌يكي‌ از منابع مهم انتشار آلاينده هاي شيميايي در هوا مي‌باشند. هدف‌ از اين‌ تحقيق‌ بررسي‌ نحوه پراكنش بنزن، تولوئن، زايلن و اتيل بنزن خروجي‌ از صنايع خودروسازي سايپا و همچنين تعيين پتانسيل تشكيل ازن در مناطق اطراف مي باشد. مواد و روش ها: در اين مطالعه‌، پس از نمونه برداري از دودكشهاي كارخانه سايپا به روشEPA method31 و سپس آناليز گاز كروماتوگرافي جرمي GC-MCبصورت ماهانه و در بازه زماني دي ماه 99 تا دي ماه 1400، نحوه‌ پراكنش‌ آلاينده ها با استفاده‌ از مدل‌ AERMOD براي متوسط زماني سالانه، در محيط سايپا و مناطق اطراف مدل سازي شد و با استفاده از روش Carter پتانسيل تشكيل ازن محاسبه شد. نمونه گيريهاي محيطي بصورت روزانه با روش NIOSH، اطراف منابع براي نشان دادن صحت خروجيهاي مدل انجام گرفته شد. يافته‌ها: نتايج‌ نشان‌ داد بيشترين‌ ميزان‌ غلظت‌ تركيبات BTEX با مقدار 3631/76 ميكروگرم بر متر مكعب در مختضات 515725/71 و 3953590/95 در داخل‌ محوطه سايپا و كمترين آن در بوستان خديجه واقع در شمال غرب سايپا رخ مي دهد‌، نتايج صحت سنجي نشان مي دهد كه در همه موارد مقادير تعصب كسري و خطاي مربعات ميانگين نرمال شده كوچكتر از 0/5 و ضريب همبستگي قابل قبولي بين نتايج مدل و نمونه گيريها وجود دارد. بيشترين پتانسيل تشكيل ازن را در محوطه سايپا و كمترين آن را در بوستان خديجه شاهد هستيم. نتيجه‌گيري: ‌تركيبات BTEX باعث‌ تأثيرگذاري بر روي كيفيت‌ هواي مناطق‌ اطراف‌ گروه خودروسازي سايپا و همچنين تاثيرات منفي زيست محيطي مي گردد. كاركنان گروه خودروسازي سايپا در معرض خطر تماس با مقادير زياد ازن تشكيل شده از تركيبات BTEX هستند.