بررسي آزمايشگاهي آهنگ آبشستگي بستر در شرايط وقوع سيلاب

حجم رسوبات انتقالي در حين وقوع سيلاب، يكي از مسائل مهم در حوزه مهندسي رودخانه است. اين حجم از رسوبات هرساله خسارت‌هاي بي‌شماري بر سازه‌هاي هيدروليكي احداث شده در مسير رودخانه‌ها به وجود آورده است. هدف پژوهش حاضر بررسي تأثير پارامتر غيرماندگاري هيدروگراف سيلاب بر ميزان انتقال رسوبات بستر است. بدين منظور، با طراحي يك برد واسط بين كامپيوتر و مبدل پمپ، جريان غيرماندگار توليدي درون كانال شيب‌پذير به طول m 15 ايجاد شد. 20 حالت هيدروگراف با پارامتر غيرماندگاري متفاوت مورد آزمايش قرار گرفت و آهنگ آبشستگي در طي زمان هيدروگراف به دست آمد. نتايج بيانگر آن است كه بيشينه آهنگ آبشستگي همواره نزديك به اوج هيدروگراف سيلاب رخ مي‌دهد و تأخير زماني بين آن‌ها به‌صورت مثبت مي‌باشد. براي هيدروگراف‌ با نقطه اوج يكسان و زمان پايه متفاوت، بيشينه آهنگ آبشستگي بار بستر در حالت پارامتر غيرماندگاري بيشتر اتفاق افتاده است. بيشينه آهنگ آبشستگي بستر با پارامتر غيرماندگاري رابطه مستقيم دارد و در در حالت كلي مي‌توان گفت كاهش 88 درصدي پارامتر غيرماندگاري جريان منجر به كاهش 76 درصدي مقدار بيشينه آهنگ باربستر مي‌گردد. همچنين، آهنگ آبشستگي در شاخه صعودي هيدروگراف بيشتر از شاخه نزولي بوده كه با كاهش پارامتر غيرماندگاري، فاصله بين دو شاخه در نمودار هيسترزيس رسوب كاهش يافته است.