تغييرات كاربري/پوشش ‌اراضي حوضه ساميان و ارتباط آن با كيفيت منابع آب سطحي

تغيير كاربري اراضي خصوصاً در آبخيزهاي شامل شهرها، به‌شدت بر ويژگي‌هاي آب سطحي تأثير مي‌گذارد. هدف از پژوهش حاضر، تعيين تغييرات كاربري اراضي در دوره 24 ساله و بررسي ارتباط پارامترهاي كيفيت آب با تغييرات كاربري اراضي در حوضه ساميان اردبيل است. در اين پژوهش ابتدا كاربري اراضي براي چهار دوره زماني 1992 تا 2016 به‌وسيلۀ نرم‌افزار ENVI به‌دست آمد. تغييرات كيفي آب در پنج ايستگاه هيدرومتري و نه پارامتر كيفيت آب تجزيه و تحليل شد. در مرحله بعد آزمون من-كندال براي بررسي روند تغييرات پارامترهاي كيفي و آزمون پيرسون براي نشان دادن ارتباط بين پارامترهاي كيفي و كاربري‌هاي اراضي استفاده شد. در سال‌هاي مورد مطالعه كاربري مرتع 9.75% كاهش، كاربري كشاورزي آبي 8.45% افزايش، كاربري مسكوني 1.42% افزايش و كشاورزي ديم نسبت به دوره اول 3.29% افزايش دارد. ميانگين TDS و EC در دوره‌هاي مطالعاتي در ايستگاه‌هاي ساميان و گيلانده كه در پايين‌دست شهر اردبيل قرار گرفته‌اند، افزايشي و بيش‌تر از ايستگاه‌هاي ديگر هستند. بررسي نتايج آزمون پيرسون جهت تعيين ارتباط بين داده‌هاي كيفي و كاربري اراضي نيز نشان مي‌دهد كه افزايش پارامترهاي كيفي EC، Ca، Cl، SO4، Mg و Na رابطه معني‌داري با افزايش كاربري‌هاي مسكوني، كشاورزي آبي و ديم دارند.