واكاوي عوامل مرتبط با مسئوليت‌پذيري اجتماعي در جامعۀ مخاطره‌آميز

همگام با رشد فناوري، افزايش مخاطرات زيستي در جهان معاصر زندگي را با چالش‌هاي فراواني روبه‌رو كرده و پرداختن به جايگاه مسئوليت‌پذيري اجتماعي در پيشگيري از مخاطرات و كاهش پيامدهاي ناگوار آن براي بشر، به يكي از مباحث بسيار مهم دربارۀ كنش‌هاي انساني تبديل شده است. تحقيق حاضر با هدف تبيين عوامل مرتبط با مسئوليت‌پذيري اجتماعي به واكاوي نظريه‌هاي موجود و تحليل يافته‌هاي پژوهش‌هاي پيشين مي‌پردازد. روش پژوهش مطالعۀ اسنادي و تبيين يافته‌هاي مرتبط با موضوع در جريان مرور اسناد منتشرشده در دورۀ زماني 1390 تا 1401 در پژوهش‌هاي داخلي و خارجي است. داده‌ها با استفاده از شيوۀ كدگذاري انتسابي و كدگذاري كل‌نگر بررسي شده است. يافته‌هاي نهايي شامل 7 مقولۀ اصلي و 18 مقولۀ فرعي است كه نشان مي‌دهد بحران‌ها، ريسك‌ها و مخاطرات ممكن است سبب تغيير كنش افراد شود و بر مسئوليت‌پذيري اجتماعي تأثير بگذارد. همچنين يافته‌ها نشان مي‌دهد كه رويدادي همچون همه‌گيري كوويد 19، اتفاقي مهم در تغيير رفتار افراد است و تأثير مهمي بر آگاهي محيط ‌زيستي و مسئوليت‌پذيري اجتماعي خواهد گذاشت. از بين عوامل مؤثر بر مسئوليت‌پذيري اجتماعي، سرمايۀ اجتماعي، ارزش‌هاي اخلاقي و هنجاري و نابرابري در ابعاد مختلفي همچون قدرت، سلامت، هويت، آگاهي و بي‌تفاوتي بيشترين تأثير را در جامعۀ مخاطره‌آميز دارند. اين عوامل به‌واسطۀ مفاهيمي چون احساس ناامني، شهروندي، نوع‌دوستي و نيازهاي رواني بر مسئوليت‌پذيري اجتماعي تأثير مي‌گذارند.