تحليل راهبردهاي بهسازي اكولوژيك منظر رودخانۀ ‌خشك ‌شيراز در چارچوب توسعۀ پايدار شهري با تأكيد بر مديريت مخاطرات سيلاب

در نگرش‌هاي معاصر به شهرها، از تخريب‌هاي محيط زيست شهري انتقاد و بر حفظ شرايط اكولوژيك شهرها تأكيد مي‌شود. رودخانه‌هاي شهري از محيط‌هاي آسيب‌پذير با ماهيت اكولوژيكي‌اند كه بر اثر توسعۀ شهري و اقدامات ناكارامد براي مواجهه با سيلاب، به كانال عبور رواناب‌هاي آلودۀ شهري و سيلاب فصلي تبديل شده‌اند و ساختار اكولوژيكي آنها مختل شده است و از اين‌رو بهسازي اكولوژيكي آنها ضرورت دارد. اين پژوهش با اهداف توسعه‌اي- كاربردي، با روش اكتشافي- همبستگي و با داده‌هاي كتابخانه‌اي، ابتدا به مرور متون ادبيات نظري مي‌پردازد و سپس با استفاده از مستندات معتبر تاريخي، مشاهدات ميداني و تصاوير سنجش از دور، با تحليل‌هاي قياسي- استنتاجي مدل نظري را تدوين مي‌كند؛ در نهايت مؤلفه‌هاي اكولوژيك مؤثر بر بهسازي رودخانه‌هاي شهري و چارچوب توسعۀ پايدار شهري با تأكيد بر مديريت سيلاب استخراج مي‌شود. مؤلفه‌هاي اكولوژيك مؤثر ويژگي‌هاي هيدرولوژيكي، مورفولوژيكي و تنوع بيولوژيكي هستند كه در چارچوب توسعۀ پايدار شهري در چهار مرحلۀ شناسايي رودخانه، تدوين راهبردهاي بهسازي، اجراي راهبردها، و نظارت و ارزيابي، در ساختاري مبتني بر فرايند تدوين مي‌شوند‌ كه براساس آن، اكوسيستم رودخانۀ خشك ‌شيراز ارزيابي مي‌شود تا بهسازي اكولوژيكي اكوسيستم رودخانه در روندي تكاملي تداوم يابد و به‌تدريج پايدار شود. از راهبردهاي مؤثر در بهسازي اكولوژيك رودخانۀ خشك شيراز، مديريت يكپارچۀ حوضه‌هاي آبريز دشت شيراز، تأمين حقابۀ زيست‌محيطي، ممانعت از انتقال آلودگي فاضلاب و رواناب‌هاي آلوده شهري به رودخانه، تصفيۀ رواناب‌ها و ايجاد فيلتراسيون طبيعي، اجراي طرح‌هاي آبخيزداري و كنترل دبي جريان، بهسازي مورفولوژيكي عرصه و حريم رودخانه، حفظ و ايجاد پهروهاي اكولوژيكي، امكان ذخيرۀ آب جاري در كريدور رودخانۀ خشك و تدوين قوانينِ كاربري‌هاي حريم رودخانه‌ است.