بررسي و تحليل گفتمان ادبي خطبه چهارم‌ نهج‌البلاغه

No English title

نهج البلاغه پس از قرآن كريم از افتخارات ادبيات عرب و همه مسلمانان محسوب مي‌شود. بسياري از دانشمندان و شيفتگان حضرت در اين كتاب گرانقدر پژوهش‌هاي فراواني انجام داده‌اند اما علي‌رغم فراواني پژوهش‌ها، تحقيق در زمينه تحليل گفتمان ادبي در اين كتاب شريف اندك است. خطبه چهارم گرچه در نهايت اختصار بيان شده است اما از فصيح ترين و بليغ ترين سخنان حضرت علي(ع) به شمار مي رود؛ بنابراين فهم بهتر اين شاهكار ادبي نيازمند كشف ارتباط بافت موقعيتي و ساختارهاي مختلف خطبه است. تحليل گفتمان ادبي به بررسي و نقد متن هاي ادبي كه تببين ارتباط و هماهنگي بافت موقعيتي با ساختارهاي زباني و بافت متني كلام است، را برعهده دارد. پژوهش حاضر از منظر گفتمان ادبي به روش تحليلي_ توصيفي و با ابزار كتابخانه‌اي به بررسي خطبه چهارم نهج‌البلاغه پرداخته است تا نشان دهد كه ارتباط بين عناصر زيبا شناختي ادبي و بافت موقعيتي خطبه چگونه بر اقناع و تاثيرگذاري بر مخاطب موثر است. نتايج به دست آمده نشانگر اين مطلب است كه موقعيت ايراد خطبه از جمله دودستگي مردم و عدم اطاعت از دستورات امام، موجب به كارگيري ساختارهاي مختلف جهت بيان و تصريح حضرت به برتري و شرافت خويش نسبت به ديگران، دفاع از مقام امامت و همچنين بيان واقعيات و عدم سكوت در شرايط حاكم بر آن زمان گرديده است.

No English abstract