بررسي شاخص هاي آلودگي بر اساس ويژگي هاي زيستي بزرگ بي مهرگان كفزي در حوزه جنوبي درياي خزر (سال 98-1397)

اهداف مطالعه حاضر بررسي تجمع بزرگ بي مهرگان كفزي در درياي خزر و بررسي آلودگي اين اكوسيستم بر اساس شاخص هاي آلودگي ABC (Abundance Biomass Comparison)، BC ((Biotic Coefficient و منحني ABC در پاييز و زمستان (سال 1397) و بهار و تابستان (سال 1398) مي باشد. طبق نتايج، پرتاران، سخت پوستان و دو كفه اي ها به ترتيب با 4، 11 و يك گونه گروه هاي عمده بزرگ بي مهرگان كفزي را تشكيل دادند. پرتاران (عمدتاً Streblospio gynobranchiata) حدود 70 درصد از تراكم كل و گروه دوكفه اي ها (Cerastoderma glucaum ) حدود 76 تا 93 درصد از زي توده بزرگ بي مهرگان كفزي را در همه فصول بجز بهار شامل شدند. ميانگين شاخص شانون و يكنواختي به ترتيب (1.56) و (0.55)، محاسبه شد. ميزان سالانه شاخص آلودگي (ABC) و شاخص BC به ترتيب به ميزان 3.1- و 2.7 بدست آمد. اين مقادير همراه با مشخصات حاصل از منحني ABC بيانگر استرس شديد ناشي از آلودگي در اكوسيستم درياي خزر بوده است. در اين مطالعه درصد تراكم گونه مهاجم S. gynobranchiata نسبت به تراكم كل بزرگ بي مهرگان كفزي 52% بود كه نسبت به سال هاي 1388 و 1389 حدود 10درصد كاهش نشان داد. اين روند كاهشي را مي توان به عنوان شاهدي  مثبت در روند بهبود اكوسيستم در اين بخش از زنجيره غذايي در نظر گرفت. اما تداوم روند بهبود نياز به زمان بيشتر، مديريت صحيح، كاهش ورود آلودگي ها به اكوسيستم و نيز عدم افزايش عامل جديد استرس  زا دارد.