«سوژه شكاف خوردۀ لكاني» و بازتاب آن در نقاشي‌هاي پرتره مارلن دوما

در مقاله حاضر تطبيق معاني لكاني در حوزه انديشه فلسفي و سنجيدن آن‌ها با مصاديق هنر معاصر مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. در اين زمينه نظرياتي همچون سوژه شكاف‌خورده، نگاه، ديگري و ميل با آثار هنرمند تجسمي مارلن دوما تطبيق داده مي‌شود. در واقع اين پژوهش در پي پاسخ به اين پرسش است كه مفاهيم فلسفي انديشه لكان چگونه در آثار هنري به‌ويژه نقاشي‌ها بازتاب مي‌يابند و اينكه آيا بازنمود وضعيت سوژه معاصر در هنر با روانكاوي لكاني قابل توضيح است؟ براي نيل به پاسخ پرسش‌هاي اين پژوهش نخست به طرح نظريات روانكاوي در باب سوژه انساني با تكيه بر آراي لكان در اين زمينه پرداخته و سپس با نقاشي هاي پرتره دوما تطبيق داده مي‌شود. اين رويكرد در جريان تحليل و تفسير آثار به‌مثابه نقطه اتكايي خواهد بود كه ارزيابي پارادايم زمانه در هنر، در نسبت با آن، صورت مي‌گيرد. روش تحقيق در اين مقاله توصيفي ـ تحليلي است و تجزيه و تحليل داده‌ها به شيوه استقرايي و با استفاده از منابع مكتوب و كتابخانه‌اي صورت پذيرفته است. بر اساس يافته‌هاي پژوهش مشخص خواهد شد كه سوژه معاصر، سوژه‌اي شكاف‌خورده، داراي فقدان، تهي‌بودگي، ترديد و تقسيم‌شدگي است و با پيگيري آثارهنري معاصر مي‌توان اين امر را مشاهده كرد و از طريق خوانش آثار هنري با انديشه لكاني، راهي جديد براي فهم سوژه معاصر، به‌ويژه در هنر، گشود.