بررسي تطبيقي طرح‌واره‌هاي حركتي در اشعار عمر خيام و ايليا ابوماضي (بر اساس نظريه معني‌شناسي شناختي)

ادبيات تطبيقي نوعي پژوهش بين ‌رشته‌اي است، كه از تعامل ميان ادبيات ملت‌ها با يكديگر سخن مي‌گويد. معني‌شناسي‌شناختي يكي از شيوه‌هاي مطالعه زبان است و مجموعه‌اي از نظريات را شامل مي‌شود كه طرح‌واره‌هاي تصويري از مهم‌ترين آن‌هاست. شهرت و آوازه عمر خيام به خاطر جايگاه ادبي و رباعياتش مي‌باشد؛ او به خاطر داشتن ذوق شعري، بينش‌ فلسفي خود را در قالب رباعيات بيان كرده است. ايليا ابوماضي كه در ادبيات عرب به شاعر خوش بين معروف است، در موضوعات فلسفي از جهان‌بيني خيام تأثير پذيرفته است. پژوهش حاضر، پس از ارائه تعاريف كلي پيرامون مبحث معني‌شناسي‌شناختي در چارچوب نظريه طرح‌واره هاي تصويري، به شيوه توصيفي- تحليلي با رويكرد تطبيقي مكتب آمريكايي، به مطالعۀ تأثير و تأثر خيام بر انديشه هاي ابوماضي و نيز تحليل پسامد مضامين فلسفي و عرفاني در طرح‌‌واره‌هاي حركتي عمرخيام، شاعرِ ايراني و ايليا ابوماضي شاعرِ عرب مي‌پردازد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد، كه انديشۀ دو شاعر در زمينۀ طرح‌وارۀ حركتي انديشۀ مرگ و عدم پايداري روزگار در مواردي مشابه و در مواردي متفاوت است؛  نيستي و ناپايداري، وجه بارز طرح‌واره‌هاي حركتي خيام است؛ اما ابوماضي به طرح‌وارۀ حركتي انتقال از مكاني به مكان ديگر معتقد است. طرح‌واره‌هاي حركتي نكوهش نگراني از مرگ و لزوم استفاده از لحظات عمر و فلسفۀ خوش باشي در اشعار هر دو شاعر متشابه است.