گونه شناسي مهرهاي سده‌هاي نخستين اسلامي در موزه ملي ايران

شناخت ما از مهرهاي سده‌هاي نخستين اسلامي ايران بسيار اندك است. يكي از مجموعه‌هاي ارزشمند مهرهاي سده‌هاي نخستين اسلامي در موزه ملي ايران نگهداري مي‌شود كه تا كنون مورد بررسي و مطالعه قرار نگرفته‌اند. هدف مقاله حاضر گونه شناسي اين مهرها، پي بردن به زمان ساخت و سبك هنري به كار رفته در اين مهرها است. در اين مقاله با استفاده از شيوه توصيفي _ تحليلي ضمن معرفي اين مهرها، سبك نگارش و تزئينات به كار رفته در آنها مورد بررسي، تحليل و گونه شناسي قرار گرفته‌است. در نهايت اطلاعات به دست آمده از اين مهرها با مهرهاي مشابه، مورد سنجش و ارزيابي قرار گرفته است. نتيجه اين پژوهش نشان مي‌دهد مهرهاي موزه ملي را مي‌توان در گروه مهرهاي انگشتري و از لحاظ شكل در دو گروه چهارگوش و بيضي با سطح صاف طبقه بندي كرد. مهر ها از جنس عقيق و هماتيت و خط آنها از نوع كوفي است كه در پنج گونه قرار مي‌گيرند. مجموعه مهرهاي مورد مطالعه، از نظر سبك نگارش در بازه زماني سده دوم تا ششم هجري قمري تاريخ گذاري مي‌شوند. همچنين به نظر مي‌رسد اين مهرها با توجه به عبارات كوتاه نقر شده بر آن‌ها، احتمالا براي امور شخصي مورد استفاده قرار مي گرفته‌اند.