غزليات سلطان‌ولد و جهان‌نگري مكتب ملامتيه

XML Persian Abstract Ghazals of Sultanvald and the worldview of the Malamatie cult

بهاءالدّين سلطان­ولد فرزند ارشد مولانا جلال‌­الدّين از اقطاب طريقۀ مولويه است كه اشعارش تجلي‌گاه انديشه‌­هاي مختلف عرفاني، حكمي و كلامي است؛ وي كه از فيض صحبت بزرگاني چونان شمس تبريزي و برهان محقق ترمذي بهره برده است، تسلط زيادي به جهان­‌نگري عرفاي قبل از خود دارد؛ به گونه‌­اي كه با خلق آثاري ضمن تشريح تعاليم پدرش مولانا و ديگر بزرگان طريقۀ مولويه، انديشه‌هاي بكري در عرصه‌­هاي مختلف ارائه مي­دهد. اين پژوهش كه مبتني بر مطالعات كتابخانه‌­اي و با روش توصيفي- تحليلي انجام مي‌­شود، به بررسي مضامين ملامتي و مباحث مربوط با آن مانند رندي و قلندري مي­‌پردازد. غور در غزليات سلطان­ولد آشكار مي­كند كه وي چونان بزرگان طريقۀ مولويه از مكتب ملامتيه تأثير بسيار پذيرفته است. ولد پاي به كوي ملامت مي­نهد و علم و دانش را رها مي‌كند و از قيد خوشنامي مي­رهد، ساقي و مطرب را مورد خطاب قرار مي‌­دهد و سالكان را به شرب خمر تحريض مي­‌كند و بر منش رندانه و سيرت قلندرانۀ خود مي­‌نازد. وي به شيوۀ قلندران تابوهاي مختلف را مي­‌شكند و از طاعت و مناجات روي بر مي‌­تابد. ولد اذعان مي­‌كند كه مي منصوري خاص اولياي حق است و اين قوم را با مي انگوري ارتباطي نيست. ساقي در غزليات ولد غالباً به حضرت حق يا اولياي الهي اطلاق مي­‌شود، ليكن محتواي غزليات ديوان، نگرش ملامتي شاعر را نشان مي‌­دهد. بسامد بالاي كلمۀ مطرب و اصطلاحات مربوط به موسيقي نيز حكايت از منش ملامتي ولد دارد كه علاقۀ او را به مبحث سماع و ميراث قلندران آشكار مي­‌كند.

Sultan valad, the eldest son of Maulana Jalal al-Din, one of the poles of Rumi's way, whose poems are the manifestation of various mystical, theological and theological ideas. He, who has benefited from the Mystics of great figures such as Shams Tabrizi and Borhan Mohaghegh Tirmezi, has a great mastery of the worldview of mystics before him; In such a way that by creating works while explaining the teachings of his father Rumi and other great men of Rumi's way, he offers new ideas in different fields. This research, which is based on library studies and descriptive-analytical method, examines the topics of Malamt and related topics such as Randy and Qalandari. Contemplation of Sultanwald's sonnets reveals that he, as the elders of Rumi's way, was greatly influenced by the Malamatiya sect. Sultan valad The place of blame and abandons science and knowledge and loses his reputation, addresses the butler and the musician and encourages the seekers to drink wine. He beats his Qalandar character. He breaks various taboos in the manner of Qalandars and turns away from obedience and prayers. Sultan Valad acknowledges that the divine wine belongs to the saints and that this people has nothing to do with grape wine. The butler in the sonnets of Sultan Valad often refers to God or the saints, but the content of the sonnets of the court shows the rebellious attitude of the poet. The high frequency of the word mutarb and the terms related to music also indicate the rebellious nature of Sultan Valad, which shows his interest in the subject of hearing and the legacy of the Qalandars.