امنيت آبي و غذايي در برنامه‏‏‌ريزي اكولوژيك (با تأكيد بر چالش اكوسيستمي و رويكرد همبستي در تدوين برنامه هفتم)

پرسش از امنيت، پرسشي بنيادين از پي‏ريزي بقاء و از زيست (ساختار-كاركرد- عملكرد سامانه‌‏هاي حيات) مي‏‌باشد. آب و غذا براي حيات، استقلال و تعامل هر جامعه‏‌اي ضرورتي استراتژيك (زميني-خاكي، گياهي-دامي، اجتماعي-اقتصادي) است. بنابراين با پرسشي زيستي و اكولوژيك (جستجو بر پايه پيوند حوزه‏‌‏هاي طبيعي و اجتماعي) روبه‌‏رو هستيم. پيش‏‌فرض مقاله عبارت از گسست جغرافيايي و تاريخي (ناپيوندي زماني-مكاني-فضايي) حاصل از اجراي برنامه و بودجه‏‌هاي توسعه در كشور است. از اين‏رو، مسأله اصلي بر چالش چگونگي طرح پرسش از امنيت آبي و غذايي در برنامه هفتم استقرار دارد. به بيان ديگر، پرسش-چالش اصلي همانا چگونگي طراحي و اجراي امنيت آبي و غذايي در پيوند با فضاي اجتماعي است. گسست تدريجي و مستمر جوامع از سرزمين و زمين از يك سو و جدايي كلان حوزه‌‏هاي علمي (علوم اجتماعي، فني-مهندسي و علوم پزشكي و دام پزشكي) از سوي ديگر، مانع طرح صحيح مسأله در برنامه‏‌‏هاي توسعه شده است. شكاف ميان حوزه‌‏هاي زيستي و اجتماعي تلاش‏‌هاي دانشي-عملياتي آبي و غذايي را بي‏ثمر مي‏‌سازد. برنامه هفتم به‏ عنوان اولين برنامه بهره‏مند از سند ملي آمايش سرزمين پس از انقلاب اسلامي، بهترين نقطه آغاز براي بازطراحي حركت توسعه كشور بر مدار آمايش سرزمين به مثابه برنامه‌‏ريزي بيوفيزيكي سرزمين است. اتخاذ روش انتقادي متأثر از رويكرد اكولوژيك به برنامه‏‌نويسي و بودجه‌‏ريزي راهگشاي تحليل تغييرات زيستي با تأكيد بر امنيت آبي و غذايي مي‏‌باشد. به نظر مي‏رسد در گام نخست، بازنگري مفهومي از طريق پيوندشناسي و همبست‏‌سازي نظير همبست «فرهنگ-زيست‏‏بوم-فناوري» و ساخت جعبه ابزار مركب بين رشته‌‏اي و فرارشته‏‌اي مي‏تواند صورت‏‌بندي جديدي از مسأله را آشكار سازد.