• شماره ركورد
    1350924
  • عنوان مقاله

    استعدادشناسي سرزمين، هويت زيستي و بوم‏‌شناسي سيلاب (مطالعه موردي: طرح چند نهادي كوثر در اكوسيستم جفت شده به آب‏‌هاي زيرزميني)

  • پديد آورندگان

    مهام ، محمود پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي - پژوهشكده فرهنگ و مطالعات اجتماعي

  • از صفحه
    1
  • تا صفحه
    12
  • كليدواژه
    زمين-آب , بوم‏شناسي سيل , مخروط افكنه , كوهستان , طرح كوثر
  • چكيده فارسي
    حكمراني سيل يكي از زيرشاخه‌‏هاي اصلي آمايش سرزمين در اكوسيستم جفت شده به آب‏‌هاي زيرزميني است. درك اجتماعي پديده‌‏هاي طبيعي، متغيري مهم در برنامه‏‌ريزي و سياست‏گذاري مي‌باشد. تغييرات سرزميني در طول زمان، ميراث زيستي-زميني را براي جوامع مي‏‌سازند. ديرينگي ويژگي سيلابي بودن در فلات پهناور و ناهموار ايران، ذخاير آبي و در نتيجه خدمات اكوسيستمي خاصي را پديد آورد. شكل، ساختار و عملكرد مجتمع‌‏هاي زيستي شهري و روستايي و عشايري در پيوند با يكديگر بودند. براي فهم اين پيوندها توجه به ويژگي‏‌هاي زيستي ازجمله برخورداري از همبست طبيعي كوه و دشت، مخروط افكنه‌‏ها و دشت‌‏هاي سيلابي، ضروري است. با شروع نوسازي و تغيير در الگوي تحليل ويژگي‏‌هاي زيستي و سرزميني، هويت زيستي دوره پيشانوسازي دستخوش تغييرات بنيادين شد. نقد و نفي برنامه‌‏هاي نوسازي در آباداني كشور و وقوع انقلاب اسلامي در ايران، مساله چگونگي مداخله در سرزمين را فرا روي نهاد جهاد سازندگي قرار داد. طرح پژوهشي-اجرايي كوثر كه يك الگوي مداخله در سرزمين و زيست‏‌بوم‏‌شناسي سيل بر پايه جفت‏‌شدگي سرزمين با آب‌‏هاي زيرزميني است، توانست تجارب پيوسته و طولاني مدتي را در سه لايه دانشي-نهادي-سياستي با ياريگري چندسويه (اجتماعي-اكولوژيك) و شناسايي سيل به مانند ويژگي زيستي و سرزميني غير قابل جايگزين براي زيست مانا پديد آورد. از منظري ديگر، شيوه مداخله جديدي در زيست‏بوم شناسي سيل تجربه شد كه در آن، فرابخشي نگري و رويكرد بيوفيزيكي-اجتماعي جايگزين بخشي‏نگري و رويكرد فيزيكي شد. آينده‌‏نگري حكمراني سيل در گرو بازانديشي تجارب بيوفيزيكي-اجتماعي (آمايش سرزميني) است.
  • عنوان نشريه
    آب و توسعه پايدار
  • عنوان نشريه
    آب و توسعه پايدار