ظرفيت‌هاي جامعه‌محوري پليس در تمدن اسلامي- ايراني

زمينه و هدف: در تمدن اسلامي- ايراني كه در سال‌هاي اخير، دستيابي به آن اهميتي ويژه يافته است، شاهد ظهور تحولاتي شگرف در عرصه هاي گوناگون خواهيم بود. در اين ميان، نقش و جايگاه پليس نيز مشمول اين تحولات است. امروزه پليس جامعه محور به‌عنوان وضعيتي ايده آل و آرماني در سطح جهاني به تصوير كشيده مي شود. بنيان هاي نظري تمدن اسلامي- ايراني در كنار تجربه عملي پليس در سال هاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي، گوياي ظرفيت هاي فراخ فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران در حوزه جامعه محوري است. اين پژوهش به مروري بر اين ظرفيت ها مي پردازد.روش: اين مقاله، پژوهشي كيفي و از منظر روش، توصيفي- تفسيري بوده و در آن از روش اسنادي و مطالعه كتابخانه اي براي جمع آوري داده ها استفاده شده است.يافته ها: تأملي در بنيان هاي نظري و معرفتي تمدن اسلامي- ايراني (شامل شش گانه معنويت و خدامحوري، خِردگرايي، علم گرايي، انسان گرايي اسلامي، آزادي و عدالت) و تأثيرات آنها بر شكل گيري ساحت‌هاي چهارگانه تمدن مزبور (يعني هويّت و فرهنگ، اجتماع، اقتصاد و سياست) نشان از ظرفيت بالاي مشاركت ورزي فردي و اجتماعي دارد. به‌علاوه مروري بر تحولاتي كه پليس از صدر انقلاب اسلامي تا به امروز از سر گذرانده، حكايت از آن دارد كه مي توان شاهد افق گشايي هاي قابل‌انتظاري از پليس جامعه محور در تمدن اسلامي- ايراني بود.نتايج: رويكرد جامعه محوري پليس كه ضامن تحقق امنيت پايدار با مشاركت اجتماعي و پيشگيري اجتماعي است، ظرفيت ها و قابليت هاي بسياري در پيكره انديشه و منطق حاكم بر تمدن اسلامي- ايراني دارد كه موجب مي شود تا بهره گيري از آن توسط پليس، ممكن و مجاز باشد. پس مي توان از ظرفيت مثبت و سازنده رويكرد جامعه محور براي تقويت عملكرد پليس در جامعه و تمدني آرماني اسلامي- ايراني استفاده كرد.روش: اين مقاله پژوهشي كيفي و از منظر روش توصيفي- تفسيري بوده و در آن از روش اسنادي و مطالعه كتابخانه‌اي براي جمع‌آوري داده‌ها استفاده شده است. يافته‌ها و نتايج: تأملي در بنيان‌هاي نظري و معرفتي موعود اسلامي- ايراني (شامل شش‌گانه معنويت و خدا محوري، خِرد گرايي، علم‌گرايي، انسان‌گرايي اسلامي، آزادي، و عدالت) و تأثيرات آنها بر شكل‌گيري ساحت‌هاي چهارگانه تمدن مزبور (يعني هويّت و فرهنگ، اجتماع، اقتصاد، و سياست) نشان از ظرفيت بالاي مشاركت‌ورزي فردي و اجتماعي دارد. به علاوه مروري بر تحولاتي كه پليس از صدر انقلاب اسلامي تا به امروز از سر گذرانده، حكايت از آن دارد كه مي‌توان شاهد افق‌گشايي‌هاي قابل انتظاري از پليس جامعه‌محور در تمدن اسلامي- ايراني بود.