مقايسه اثربخشي راهبردهاي خودتنظيمي انگيزش و آموزش شفقت به خود بر تاب‌آوري دانش‌آموزان داراي عملكرد تحصيلي پايين

مقدمه: تا‌‌ب‌آوري، توانايي افراد در سازگاري مؤثر افراد با محيط در معرض عوامل خطرآفرين مي‌باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر مقايسه اثربخشي آموزش راهبردهاي خودتنظيمي انگيزش و شفقت به خود بر تاب‌آوري دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه داراي عملكرد تحصيلي پايين بود.روش: روش پژوهش از نوع نيمه آزمايشي با طرح پيش آزمون-پس آزمون با گروه كنترل بود. آزمودني‌هاي پژوهش شامل 90 نفر از دانش آموزان پايه يازدهم دبيرستان‌ هاي پسرانه داراي عملكرد تحصيلي پايين تبريز در سال تحصيلي 1402-1401 بودند كه به روش تصادفي خوشه اي انتخاب شدند و به طور تصادفي در هر يك از سه گروه(دو گروه آزمايش و يك گروه كنترل) قرار گرفتند. گروه اول يك دوره آموزش راهبردهاي خودتنظيمي انگيزش را در 10 جلسه دريافت كرد و گروه دوم 10 جلسه آموزش شفقت به خود را طي كرد و گروه سوم(كنترل) نيز همزمان به برنامه هاي عادي كلاسي خود ادامه داد. ابزار استفاده شده شامل پرسش نامه تاب‌آوري كونور و ديويدسون بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحليل كواريانس در سطح معني‌داري 0/05 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.نتايج : ميانگين (انحراف معيار) نمرات تاب‌آوري در گروه راهبردهاي خود تنظيمي انگيزش از (13/8) 53/7قبل از مداخله به (16/5) 64 بعد از مداخله افزايش يافت. همچنين در گروه شفقت به خود نيز  از (14/5) 52/5قبل از مداخله به (16/8) 69/6بعد از مداخله افزايش يافت. تحليل داده ها با استفاده از روش تحليل كواريانس تك متغيره نشان داد كه راهبردهاي خودتنظيمي انگيزش و شفقت به خود بر تاب‌آوري اثر متفاوت داشته(0/05 P) و آموزش شفقت به خود در افزايش تاب‌آوري اثربخش تر است.نتيجه‎‌گيري: نتايج نشان داد كه هر دو روش مي‌تواند به افزايش تاب‌آوري در دانش‌آموزان داراي عملكرد تحصيلي پايين منجر شود. با اين حال، آموزش شفقت به خود تاثير بيشتري بر تاب‌آوري در مقايسه با راهبردهاي خودتنظيمي انگيزش داشت. پيشنهاد مي‌شود در مدارس اين دو آموزش براي ارتقاي تاب‌آوري دانش‌آموزان داراي عملكرد تحصيلي پايين استفاده شوند.