توسعه يك مدل پويايي‌هاي سيستم به‌منظور ارتقاي مديريت پايدار آب‌ شهري (مطالعه موردي شهر اصفهان)

استفاده از ديدگاه سيستماتيك براي مقابله با مشكلات اجتماعي و محيط‌زيستي در سال‌هاي اخير افزايش يافته است. اخيراً مدل‌هاي زيادي براي رسيدگي به مسائل آب شهري توسعه داده شده است. بيشتر آنها بر روي رواناب‌ها و مديريت آبهاي سطحي متمركز هستند و تعداد كمي به مشكلات سيستم آب‌رساني پرداخته‌اند. با اين‌ وجود، كمبود يك مدل مؤثر كه به‌دليل پيچيدگي و اهداف متعدد سيستم آب شهري در بعد مديريتي و تصميم‌سازي از آن پشتيباني كند، احساس مي‌شود. در اين پژوهش، ابتدا مشكلات رويكرد متداول مديريت آب شهري بررسي شد و سپس ويژگي‌هاي رويكرد مديريت پايدار آب شهري براي پاسخ‌گويي به نيازهاي موجود بررسي شد كه نتايج آن لزوم تغيير نگرش با توجه به وضعيت فعلي منابع آب را پررنگ‌تر مي‌كند. به‌اين منظور مدلي بر پايه پويايي‌هاي سيستم با در نظر گرفتن زيرسيستم‌هاي فني، اقتصادي، اجتماعي، محيط‌زيستي و حاكميتي توسعه داده شد كه نتايج اقدامات مديريت آب شهري را شبيه‌سازي و پيش‌بيني مي‌كند. مدل پويايي‌هاي سيستم پيشنهادي با استفاده از نرم‌افزار Vensim توسعه داده‌ شده و در بازه زماني بين سال‌هاي ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۸ براي شهر اصفهان اجرا شد. مدل پايه توسعه‌ داده شده قابليت دريافت و پياده‌سازي سناريوهاي مديريتي را دارد و مي‌تواند آنها را پيش‌بيني و مدل‌سازي كند. همچنين در نهايت، شاخص UWSI براي ارزيابي پايداري سناريوها در مدل در نظر گرفته شد. نتايج پياده‌سازي مدل پيشنهادي بر روي شهر اصفهان نشان داد كه مدل دقت زيادي در شبيه‌سازي وضعيت سيستم دارد و درصد خطاي آن در شبيه‌سازي حجم آب مصرفي، هزينه توليد آب، قيمت آب و درآمد سالانه حاصل از فروش آب به‌ترتيب حدود 3/2، 2، 3/3 و 4/5 درصد بود. همچنين ميزان شبيه‌سازي شده آب بدون درآمد و هزينه سالانه كاركنان اين بخش‌ها نيز به‌ترتيب 3/6 و 1/4 از مقدار واقعي انحراف داشت. به‌اين‌ترتيب مدل پيشنهادي مي‌تواند به‌عنوان ابزاري براي تحليل و بررسي استراتژي‌هاي مديريتي مختلف به كمك تصميم‌گيران آمده و قبل از اجراي تصميمات مختلف و صرف زمان و هزينه اثرات آن را بررسي و مناسب‌ترين استراتژي را انتخاب كنند.