استفاده از ميكروارگانيسم‌هاي احياكننده يون‌هاي سولفات در تصفيه پساب اسيدي صنعتي

پساب‌هاي واحدهاي پليمري به‌دليل استفاده از اسيد سولفوريك براي لخته‌سازي، ماهيت اسيدي داشته و حاوي مقدار زيادي يون سولفات هستند. در صنعت از روش‌هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي براي تصفيه پساب‌هاي اسيدي استفاده مي‌شود. هدف اصلي اين پژوهش، امكان‌سنجي تصفيه بيولوژيكي غيرهوازي يون‌هاي سولفات از پساب‌هاي صنعتي با استفاده از باكتري‌هاي احيـاكننـده سـولفات بود. روش اين پژوهش كمّي بود و تحليل داده با استفاده از روش‌هاي آمار استنباطي انجام شد. قلمرو زماني اين پژوهش در طول سال‌هاي 1397 تا 1399 بود. متغيرهاي اصلي پژوهش شامل دما، pH اوليه و ثانويه پساب و جمعيت ميكروارگانيسم بود. آزمايش‌ها در دو سطح دمايي 25 و 60 درجه سلسيوس و دو pH مختلف 7.5 و8.5 انجام شد. چهار سري آزمايش برحسب دما و pH طراحي و انجام شد. نتايج آزمايش‌ها نشان داد با افزايش دماي محلول از 25 به 60 درجه سلسيوس در غلظت اوليه 50 ميلي‌گرم در ليتر يون سولفات و pH معادل 7.5، ميكروارگانيسم‌هاي غيرهوازي احياكننده يون‌هاي سولفات معادل 17.6 درصد از خود نشان دادند. همچنين كارايي ميكروارگانيسم‌ها در غلظت اوليه 50 ميلي‌گرم در ليتر يون سولفات، حداقل 45.3 درصد و حداكثر 49.9 درصد بود. مقايسه نتايج آزمايشات در دو pH مختلف 7.5 و 8.5 حاكي از آن بود كه در دماي يكسان 25 و 65 درجه سلسيوس، با افزايش pH، عملكرد ميكروارگانيسم‌ها به ميزان 16.4 درصد بهبود يافت. ميزان كارايي تصفيه پساب با افزايش يك واحد pH به ميزان 19.6 درصد افزايش يافت. نتايج اين پژوهش نشان داد هم‌بستگي دما و غلظت يون سولفات از معادله درجه اول (خطي) تبعيت مي‌كند. همچنين pH قليايي ضعيف، شرايط محيطي مناسبي براي حذف يون‌هاي معدني پساب‌ها فراهم مي‌كند و هم‌بستگي افزايش pH محلول و كاهش غلظت يون سولفات از نوع معادله درجه دوم بوده است. اين پژوهش نشان داد كه دما و pH دو عامل اصلي و تأثيرگذار در فرايند تصفيه بيولوژيكي غيرهوازي يون‌هاي سولفات در پساب‌هاي صنعتي به‌شمار آمده و كنترل اين دو پارامتر، نقش مؤثري در بهينه‌سازي فرايند تصفيه خواهد داشت.