ارزيابي چند معياره ميزان آسيب‌پذيري شبكه آب‌رساني شهري در مقابل حملات بيولوژيكي

شبكه آب‌رساني يكي از مهمترين زير ساخت‌هاي جوامع بشري است كه در صورت وقوع آلودگي به‌دليل گستردگي مي‌تواند موجب بيماري يا مرگ بسياري از مصرف‌كنندگان شود. آلودگي آب يكي از مسيرهاي انتشار آلاينده‌هاي بيولوژيكي در بين جمعيت است كه امروزه به‌عنوان بيوتروريسم از آن ياد مي‌شود. آلودگي‌هاي بيولوژيكي معمولاً با استفاده از پاتوژن‌ها و بيوتوكسين‌ها رخ مي‌دهد. از‌اين‌رو شناخت مراحل آسيب‌پذير شبكه آب‌رساني در مقابل آلاينده‌هاي مختلف اهميت ويژه‌اي دارد. در اين پژوهش، در مرحله اول پنج پاتوژن (باسيلوس آنتراسيس، كريپتوسپوريديوزيس، فرانسيسلا تولارنسيس، ويبريو كلرا، شيگلا) كه قابليت بيشتري در ايجاد آلودگي منابع آب دارند، انتخاب و با هر يك از اجزا سامانه آب‌رساني (مشتمل بر منبع آب خام(سد)، مخزن ذخيره آب خام، تصفيه‌خانه آب، خط انتقال آب تصفيه شده، مخازن آب تصفيه شده و شبكه‌‌ توزيع) 30 سناريو تعريف شد. در مرحله بعد با استفاده از تصميم‌گيري چند معياره گروهي و با بهره‌گيري از سه معيار اصلي (ميزان آسيب‌پذيري هر يك از مراحل آب‌رساني، ميزان قدرت آسيب‌رساني آلاينده، ميزان ايجاد خطر آلاينده در هر يك از مراحل آب‌رساني) و زير معيار آنها و با استفاده از نرم‌افزار GFDM وزن هر معيار از ديدگاه تصميم‌گيران مشخص شد و پس از تحليل سناريوها، ميزان خطر هر يك از سناريوها رتبه‌بندي شد كه سناريو 26 رتبه اول در ايجاد خطر را كسب كرد كه متشكل از وارد كردن پاتوژن باسيلوس آنتراسيس به شبكه توزيع بود. ورود آلودگي به شبكه توزيع به‌دليل دسترسي زياد و نبود مراحل تصفيه بعدي و همچنين فرصت كم براي جلوگيري از رسيدن آلاينده به مصرف‌كنندگان مي‌تواند موجب بيماري و مرگ بسياري از مصرف‌كنندگان شود، از طرفي پاتوژن باسيلوس آنتراسيس در مقابل كلر مقاومت زيادي داشته و در آب پايدار است، از‌اين‌رو ورود اين آلاينده به شبكه توزيع مي‌تواند بسيار خطرناك باشد. با در نظر گرفتن شرايط موجود شناخت و محاسبه ميزان خطر سناريوهاي مختلف مي‌تواند موجب آمادگي و افزايش سرعت عمل در واكنش با حملات بيولوژيك احتمالي شود.